Στους νέους κανόνες, τα κράτη της ΕΕ συμφωνούν να διανέμουν την άφιξη νέων αιτούντων άσυλο όσο το δυνατόν περισσότερο σε όλα τα κράτη μέλη. Ένας τέτοιος «νόμος κατανομής» αποσκοπεί στην αποφυγή της υπερφόρτωσης χωρών πρώτης εισόδου όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία. Τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν επιθυμούν να συνεργαστούν μπορούν να αποφύγουν τη συμμετοχή με το να πληρώσουν για τη φιλοξενία από άλλες χώρες της ΕΕ.
Επίσης, εργάζονται σε μερική αποκατάσταση της λεγόμενης συμφωνίας του Δουβλίνου και των κανόνων Σένγκεν, όπου οι αποφάσεις σχετικά με τις αιτήσεις ασύλου γίνονται εκ νέου δεσμευτικές μεταξύ τους.
Περισσότερες απελάσεις
Οι νέοι κανόνες απευθύνονται στους αιτούντες άσυλο που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής σε κράτος μέλος της ΕΕ. Σύμφωνα με τους υπουργούς ασύλου των κρατών της ΕΕ και τους διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το σύστημα πρέπει να γίνει απλούστερο, ταχύτερο και πιο αποτελεσματικό, καθώς επί του παρόντος μόνο μικρό ποσοστό των απορριφθέντων αιτούντων άσυλο επιστρέφει πραγματικά στη χώρα καταγωγής του.
Promotion
Εκτός της ΕΕ
Ένα σημαντικό μέρος της συμφωνίας είναι η δυνατότητα για τα κράτη μέλη της ΕΕ να κάνουν συμφωνίες με τρίτες χώρες για κέντρα επανεισδοχής. Εκεί οι απορριφθέντες αιτούντες άσυλο μπορούν να «φιλοξενούνται προσωρινά» εν αναμονή της επίσημης νομικής τους απόρριψης. Οι ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρονται σε αυτή την πρακτική ως «απέλαση» και «κράτηση». Για τέτοια κέντρα κράτησης πρέπει πρώτα να υπογραφεί συμφωνία με τη χώρα υποδοχής.
Ο κανονισμός δίνει επίσης στους υπουργούς ασύλου περισσότερες δυνατότητες να κρατούν πρόσωπα όταν, για παράδειγμα, δεν συνεργάζονται με την επιστροφή τους ή υπάρχει κίνδυνος να αποφύγουν την επιτήρηση. Η μέγιστη διάρκεια κράτησης αυξάνεται σε σχέση με τους ισχύοντες κανόνες.
Δεσμευτική
Περαιτέρω εισάγεται εντολή επιστροφής με ευρωπαϊκή δεσμευτικότητα. Αυτό θα καταστήσει τις αποφάσεις για επιστροφή πιο αναγνωρίσιμες, ώστε τα κράτη να μπορούν ευκολότερα να συνεργάζονται στην εκτέλεση των διαδικασιών επιστροφής. Με αυτόν τον τρόπο τα κράτη της ΕΕ επιδιώκουν να επανέλθουν στην κατάσταση πριν το 2015, όταν συνήθως τηρούνταν οι μεταξύ τους συμφωνίες.
Η συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Πολλά κράτη της ΕΕ έχουν ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με χώρες εκτός ΕΕ για την πιθανή εγκατάσταση κέντρων επανεισδοχής. Η Ιταλία έχει ήδη διαμορφώσει μια τέτοια κλειστή δομή υποδοχής στην Αλβανία, που όμως δεν έχει τεθεί ακόμη σε λειτουργία.
Αξιόπιστο
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι οι νέοι κανόνες μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερες κρατήσεις και μεγαλύτερους κινδύνους για τους μετανάστες. Αντιθέτως, οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια αξιόπιστη και αποτελεσματική πολιτική επιστροφών.
Η προσωρινή συμφωνία πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη πριν τεθούν οι νέοι κανόνες σε πλήρη ισχύ.