Στο Στρασβούργο θα πραγματοποιηθεί το προσεχές Σαββατοκύριακο η πρώτη συνάντηση ενός πάνελ πολιτών που θα καταρτίσει συμβουλές σχετικά με την ανανέωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Διασκέψεις για το Μέλλον θα οδηγήσουν το επόμενο έτος σε μια εκσυγχρονισμένη ΕΕ.
Η «εκσυγχρόνιση» δεν βρίσκεται μόνο στη λίστα επιθυμιών της Προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αλλά και πολλών χωρών της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές πιέζουν για πολυάριθμες αλλαγές εδώ και πολλά χρόνια. Επιπλέον, μετά τον οδυνηρό αποχωρισμό των Βρετανών από την ΕΕ, οι ηγέτες της ΕΕ οφείλουν να κάνουν κάτι...
Τους επόμενους μήνες θα πραγματοποιηθούν συναντήσεις πάνελ πολιτών, τόσο δια ζώσης όσο και διαδικτυακά, ακολουθούμενες από τέσσερις συναντήσεις ειδικών σε ευρωπαϊκές πόλεις, πάνω σε τέσσερις διαφορετικούς τομείς πολιτικής της ΕΕ.
Οι πρώτες συνεδρίες και των τεσσάρων πάνελ θα λάβουν χώρα στο Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο. Οι προτάσεις τους θεωρούνται από μερικούς ως «συνεισφορά του κοινού» ή «η φωνή του λαού», αν και οι επικριτές τις αποκαλούν «καλά σκηνοθετημένη και προετοιμασμένη ατζέντα». Ειδικά επισημαίνεται η ασαφής διαδικασία επιλογής και σύνθεσης αυτών των πάνελ πολιτών.
Στόχος είναι να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους, υπό τη γαλλική προεδρία της ΕΕ, η φάση παροχής συμβουλών και να προχωρήσουν στην κατάρτιση προτάσεων. Αλλά, επειδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι αντιπροσωπείες των 27 κυβερνήσεων και κοινοβουλίων έχουν λόγο, πιθανότατα στο τέλος θα απαιτηθεί μια μορφή τριμερούς διαπραγμάτευσης που θα λάβει τις τελικές αποφάσεις. Επιπλέον, διάφορες κυβερνήσεις και υπουργεία οργανώνουν και τα δικά τους πάνελ.
Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι κάτι πρέπει να αλλάξει στην ΕΕ. Το ερώτημα είναι πόσο βαθιές πρέπει να είναι οι αλλαγές. Αρκεί μια μικρή προσαρμογή στα σημερινά δεδομένα ή η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί άμεσα ώστε να είναι βιώσιμη για τις επόμενες γενιές;
Τα τελευταία εξήντα χρόνια η ΕΕ έχει εξελιχθεί από μια μικρή οργάνωση έξι κρατών με πολύ περιορισμένες αρμοδιότητες (ΕΚΚΑ), σε ένα ευρύτερο κλαμπ εννέα κρατών (ΕΟΚ), σε μια οικονομικά προσανατολισμένη οργάνωση 16 κρατών (ΕΚ) και τέλος στη σημερινή μεγάλη οργάνωση των 27 χωρών (ΕΕ) με ένα εκτενές φάσμα αρμοδιοτήτων.
Πολλοί κανόνες και διαδικασίες δεν έχουν προσαρμοστεί σε αυτές τις επεκτάσεις και έτσι έχουν καταστεί ξεπερασμένοι και ανεφάρμοστοι. Δεδομένου ότι η ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε «κοινές» ευθύνες, πολλές αποφάσεις συνοδεύονται από ένα εκτεταμένο κύκλο συνεδριάσεων.
Τη διοργάνωση της διαδικασίας συμμετοχής έχει αναλάβει η Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης, όπου συμμετέχουν πολιτικοί εκ μέρους του ΕΚ, της ΕΕ και των χωρών-μελών. Ο φιλελεύθερος Βέλγος ευρωβουλευτής Γκι Βερχόφσταντ ανέφερε ότι πάνω από 2,5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει διαδικτυακά σε πάνελ και έρευνες, ενώ 25.000 έχουν ανοίξει λογαριασμό για να κάνουν προτάσεις. Κατά τη διάρκεια των πολιτών-συνεδρίων, κάθε πάνελ θα συζητήσει και θα διαμορφώσει προτάσεις 200 άνθρωποι.
Ο Βερχόφσταντ δήλωσε ότι θέλει να παρουσιάσει τα πρώτα αποτελέσματα στα τέλη Μαρτίου 2022. Αποκαλεί αυτή την περίοδο ιδανική: κατά τη γαλλική προεδρία της Ένωσης, λίγο πριν τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, με μια νεοεκλεγείσα γερμανική κυβέρνηση.