Το πολιτικό κλίμα τόσο στην Ισλανδία όσο και στις Βρυξέλλες έχει γίνει πιο δεκτικό τον τελευταίο καιρό.
Οι ανανεωμένες συνομιλίες ξεκινούν με συμφωνίες σχετικά με την ασφάλεια, την άμυνα και τη διαχείριση του ωκεανού. Υπογράφηκε νέο μνημόνιο για την αλιεία και τη θαλάσσια συνεργασία. Και οι δύο πλευρές επιθυμούν να προστατεύσουν καλύτερα τις κρίσιμες υποδομές τους και να καταπολεμήσουν τις παράνομες δραστηριότητες στη θάλασσα. Η Ισλανδία παραμένει σημαντικός εταίρος του ΝΑΤΟ και η συνεργασία με την ΕΕ πρέπει να βασιστεί σε αυτό, όπως αναφέρεται.
Οι προηγούμενες διαπραγματεύσεις ένταξης μεταξύ Ισλανδίας και ΕΕ σταμάτησαν το 2015. Οι κύριοι λόγοι άρνησης από την ισλανδική πλευρά αφορούσαν την προστασία του εθνικού αλιευτικού τομέα τους. Πολλοί Ισλανδοί φοβούνταν ότι η ένταξη στην ΕΕ θα οδηγούσε σε απώλεια ελέγχου των αλιευτικών τους ζωνών, οι οποίες έχουν μεγάλη οικονομική και συμβολική σημασία για τη χώρα.
Κατά την ισλανδική κυβέρνηση, η κατάσταση έχει πλέον αλλάξει. Η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση και η επιδεινωμένη απειλή ασφάλειας από τη Ρωσία έχουν επηρεάσει τη σκέψη στη Ρέικιαβικ. Επιπλέον, έχει αυξηθεί η αποδοχή μεταξύ του πληθυσμού για στενότερη συνεργασία με την ΕΕ, δίνοντας στην κυβέρνηση χώρο να εξετάσει ξανά το δρόμο προς την ΕΕ.
Η υπουργός Βιομηχανίας της Ισλανδίας, Hanna Katrín Friðriksson, χαρακτηρίζει τις ανανεωμένες συνομιλίες ως «πρώτο βήμα» και τονίζει ότι η θέληση για συνεργασία με την Ευρώπη αυξάνεται. Η πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen δήλωσε ότι η αρχική αίτηση της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ παραμένει σε ισχύ. Αποκάλεσε την Ισλανδία «βασικό εταίρο» και εξέφρασε την υποστήριξή της για περαιτέρω συνεργασία.
Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί επίσημες διαπραγματεύσεις για ένταξη στην ΕΕ, το άνοιγμα ξανά του φακέλου ένταξης βρίσκεται και πάλι στο τραπέζι. Ταυτόχρονα, παραμένουν ευαίσθητα τα ζητήματα γύρω από τον αλιευτικό τομέα. Οι διαπραγματεύσεις για αυτά θα καθορίσουν την περαιτέρω πορεία της διαδικασίας.