Η Κροατία μπορεί να ενταχθεί στη ζώνη Σένγκεν χωρίς διαβατήριο, εάν το αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η βαλκανική χώρα με πληθυσμό 4,5 εκατομμύρια κατοίκους πληροί πλέον όλες τις προϋποθέσεις για να γίνει μέλος της λέσχης των χωρών μεταξύ των οποίων μπορεί να ταξιδεύει κανείς ελεύθερα. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Βουλγαρία δεν έχει θέσει σε τάξη τα ζητήματά της και παραμένει υπό ειδική εποπτεία. Η απόφαση για την ένταξη στη Σένγκεν ανήκει στις χώρες της ΕΕ και απαιτεί ομοφωνία.
Από τις 28 χώρες της ΕΕ, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι ακόμα μέλη της ζώνης Σένγκεν. Αντίθετα, οι μη κράτη-μέλη της ΕΕ Νορβηγία, Ισλανδία, Ελβετία και Λιχτενστάιν ανήκουν στη ζώνη.
Τώρα που η Κροατία, η οποία εντάχθηκε στην ΕΕ πριν έξι χρόνια, έχει διαχειριστεί αποτελεσματικά τα εξωτερικά της σύνορα, σύμφωνα με την Επιτροπή μπορεί να γίνει μέλος της ζώνης Σένγκεν. Στη Συνθήκη του Σένγκεν καθορίζεται ότι οι άνθρωποι, στην αρχή, δεν ελέγχονται πλέον στα σύνορα. Η συνθήκη υπογράφηκε το 1985 στην πόλη Σένγκεν του Λουξεμβούργου από τη Γερμανία, τη Γαλλία και τις τρεις χώρες του Βέλγιου, Ολλανδίας και Λουξεμβούργου (Benelux).
Η Ρουμανία δεν προχώρησε τον τελευταίο χρόνο σε δικαστικές μεταρρυθμίσεις ούτε στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Επομένως παραμένει υπό ειδική εποπτεία. Η Ολλανδία είναι μια από τις χώρες της ΕΕ που επί μακρόν αντιτάσσονται στην ένταξη της Ρουμανίας στη ζώνη χωρίς διαβατήριο. Η Ολλανδία εκφράζει ανοιχτά παράπονα για τη διαφθορά και την πελατειακή πολιτική στο κρατικό μηχανισμό της Ρουμανίας.
Πέρυσι, ο αντιπρόεδρος Φρανς Τίμερμανς καταφέρθηκε εναντίον της Ρουμανίας, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «λυπηρή». Πλέον, η καθημερινή διοίκηση της ΕΕ εκφράζει «λυπηρό» το γεγονός ότι το Βουκουρέστι δεν έκανε τίποτα με τις προτάσεις, αν και η κυβέρνηση τον Ιούνιο υποσχέθηκε βελτιώσεις.
Για να απεμπλακεί από την ειδική εποπτεία, το Βουκουρέστι θα πρέπει να αναστείλει μια σειρά από (ποινικούς) νόμους και να αναιρέσει διορισμούς στο γραφείο του γενικού εισαγγελέα και στη υπηρεσία πάταξης της διαφθοράς.
Αντιθέτως, η Βουλγαρία έχει ακολουθήσει τις συστάσεις και προχώρησε σε βήματα για δικαστικές μεταρρυθμίσεις και την αντιμετώπιση της οργανωμένης εγκληματικότητας. Έτσι, η Βουλγαρία φαίνεται να απελευθερώνεται από το πρόγραμμα εποπτείας. Πριν λάβει απόφαση η Επιτροπή για το αν θα αφαιρέσει τη Βουλγαρία από το πρόγραμμα, διαβιβάζει τα θέματα στα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.