Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ συσκέπτονται για τρίτη φορά μέσα σε δύο εβδομάδες για να συζητήσουν την κρίση του κορονοϊού. Και πάλι η συνεδρίαση γίνεται μέσω τηλεδιάσκεψης. Οι αρχηγοί συζητούν πώς να διαχειριστούν τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας, ώστε να μην καταρρεύσουν οικονομικά.
Υπάρχουν ακόμη διαφορές απόψεων σχετικά με επιπλέον ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, όπως φάνηκε την Τετάρτη σε σύσκεψη των υπουργών Οικονομικών. Εννέα χώρες κάλεσαν την Τετάρτη να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό «όχημα χρέους», αλλά άλλες χώρες της ΕΕ είναι πιο επιφυλακτικές. Η Ολλανδία μάλιστα έχει εκφραστεί αρνητικά στην κοινή έκδοση χρεών των χωρών της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσαν να είναι ευρωομόλογα ή στον παρόντα πλαίσιο τα λεγόμενα «κορονοομόλογα».
Ενδεχομένως οι αρχηγοί κρατών να αναθέσουν στους υπουργούς Οικονομικών των χωρών της ζώνης του ευρώ να ανοίξουν πιστώσεις μέσω του έκτακτου ταμείου ΕSM για επενδύσεις σχετικές με τον κορονοϊό. Οι χώρες της ζώνης του ευρώ είναι οι μέτοχοι αυτού του ταμείου. Η ιταλική κυβέρνηση θέλει να χρησιμοποιηθεί το ταμείο ΕSM κατά της κρίσης του κορονοϊού, χωρίς τους συνήθεις όρους. Εάν οι χώρες λάβουν βοήθεια από αυτό το έκτακτο ταμείο, προς το παρόν η προϋπόθεση είναι η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Η Ιταλία είναι μια από τις χώρες παγκοσμίως που πλήχθηκαν σοβαρά από την πανδημία του κορονοϊού.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε έχει ήδη απευθύνει έκκληση για προσφυγή στο ταμείο ESM. Το ταμείο μπορεί να δανείσει επί του παρόντος 410 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ESM μπορεί επίσης να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα που θα δίνει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τη δυνατότητα να αγοράζει απεριόριστα κρατικά ομόλογα των χωρών της ζώνης του ευρώ. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν. Τα κράτη μέλη είναι διχασμένα όσον αφορά τη χρήση του ESM. Ο Ολλανδός υπουργός Οπκε Χόεκστρα (Οικονομικών) έχει δηλώσει προηγουμένως ότι το έκτακτο ταμείο πρέπει να ενεργοποιηθεί μόνο όταν αποτύχουν όλα τα άλλα οικονομικά μέτρα στήριξης για την κρίση του κορονοϊού.
Ωστόσο, η πίεση στην Ολλανδία αυξάνεται, καθώς εννέα χώρες υπό την ηγεσία του Γάλλου προέδρου Μακρόν και του Ιταλού Κόντε υποστηρίζουν την εισαγωγή ενός νέου «χρεωστικού εγγράφου» μέσω του οποίου και τα 27 κράτη μέλη θα συγκεντρώνουν χρήματα από κοινού. Σε αυτή την περίπτωση, τα χρήματα δεν θα προέρχονται από το ταμείο ESM των χωρών της ζώνης του ευρώ, αλλά από κρατικά ομόλογα όλων των 27 χωρών της ΕΕ. Σύμφωνα με τον Μακρόν, αυτό θα ήταν κατάλληλο για τη χρηματοδότηση των πακέτων πολιτικής κατά του οικονομικού αντίκτυπου του ιού.
Ο Μακρόν απευθύνει αυτή την έκκληση σε ανοικτή επιστολή προς τον πρόεδρο της ΕΕ Σαρλ Μισέλ. Η επιστολή συνυπογράφεται επίσης από τους ηγέτες της Ιταλίας, του Βελγίου, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Σλοβενίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Αυτό δεν αποτελεί πρωτοτυπία, καθώς και κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κρίσης η Γαλλία είχε ταχθεί υπέρ των ευρωπαϊκών ομολόγων, διότι έτσι οι δανεισμοί είχαν μικρότερο ρίσκο. Εξάλλου, οι πλουσιότερες χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, λειτουργούν ως εγγυήσεις.
Όπως τότε, έτσι και τώρα Ολλανδία και Γερμανία δεν εκδηλώνουν ενθουσιασμό. Η Ευρωομάδα αναμένεται να μην καταλήξει σε συμφωνία και να παραπέμψει τη συζήτηση στους ηγέτες των κυβερνήσεων, που θα έχουν τηλεδιάσκεψη την Πέμπτη το βράδυ. Και τότε ο πρωθυπουργός Ρούτε δεν θα είναι πρόθυμος. «Οι χώρες που δεν προχώρησαν σε μεταρρυθμίσεις είναι αυτές που τώρα ζητούν επιτακτικά εξωτικές μορφές μεταρρυθμίσεων, κάτι που εμείς δεν θα δεχτούμε», αναφέρουν κύκλοι της ολλανδικής κυβέρνησης.
Έτσι ο πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε απειλεί να χαρακτηριστεί ξανά την Πέμπτη το βράδυ εντός της ΕΕ ως «επιφυλακτικός και φειδωλός», αφού προηγουμένως στην πρώτη του εμφάνιση στις Βρυξέλλες αντιτάχθηκε σε μια μικρή αύξηση του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ. Η αρνητική αυτή στάση δημιουργεί επίσης αβεβαιότητα αν οι άλλες χώρες της ΕΕ θα είναι πρόθυμες να δεχτούν το αίτημα της Ολλανδίας για περισσότερη οικονομική στήριξη σε μεγαλύτερα τμήματα της ολλανδικής γεωργίας και κηπουρικής.