Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δηλώνει ότι η Ουκρανία, παρά τη στήριξη και τις επιχορηγήσεις από την ΕΕ, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εκτεταμένη διαφθορά. Η ΕΕ έχει προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να βελτιώσει τη δικαστική εξουσία, αλλά σύμφωνα με τους ελεγκτές τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει την Ουκρανία εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια στο σχέδιο μεταρρυθμίσεών της. Η εκτεταμένη διαφθορά και ο κρατικός εκβιασμός παραμένουν διαδεδομένα στην Ουκρανία· αυτά όχι μόνο εμποδίζουν τον ανταγωνισμό και την ανάπτυξη, αλλά ζημιώνουν και τη δημοκρατική διαδικασία.
Η ΕΕ είναι επί μακρόν ενήμερη για τους δεσμούς μεταξύ ολιγαρχών, υψηλόβαθμων αξιωματούχων, πολιτικών, της δικαστικής εξουσίας και των κρατικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία. Οι ελεγκτές παρατηρούν ότι η ΕΕ δεν έχει αναπτύξει μια συγκροτημένη στρατηγική για την καταπολέμηση της εκτεταμένης διαφθοράς. Έτσι, οι παράνομες χρηματοροές και το ξέπλυμα χρήματος αντιμετωπίζονται μόνο επιδερμικά.
Σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν προϋποθέσεις συνδεδεμένες με τις επιχορηγήσεις της ΕΕ, αλλά αυτές συχνά ερμηνεύονταν με πολύ ευρεία έννοια, οδηγώντας σε υπερβολικά θετικές αξιολογήσεις. Οι ελεγκτές αναφέρουν το σύστημα ταξιδιωτικής απελευθέρωσης χωρίς θεώρηση ως παράδειγμα. Η λειτουργία αυτού του συστήματος δεν επανεξετάστηκε, παρόλο που δύο από τις τρεις προϋποθέσεις για τη στήριξη της ΕΕ δεν είχαν εκπληρωθεί.
Επειδή όμως τόσες πολλές επιχειρήσεις στην Ουκρανία είναι διεφθαρμένα μονοπώλια ή ολιγοπώλια, οι ελεγκτές υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα έπρεπε να είχε ενεργήσει πιο άμεσα για να άρει τα εμπόδια στον ελεύθερο και υγιή ανταγωνισμό. «Η Ουκρανία χρειάζεται μια στοχευμένη και αποδοτική στρατηγική για να αντιμετωπίσει την εξουσία των ολιγαρχών και να περιορίσει τον κρατικό εκβιασμό.
Η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει πολύ πιο σημαντικό ρόλο από ό,τι μέχρι τώρα», δήλωσε ο Juhan Parts, το μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που είναι υπεύθυνος για την έκθεση.
Παρόλα αυτά, τα έργα για την ανάπτυξη ικανοτήτων βοήθησαν στην αναδιατύπωση του ουκρανικού συντάγματος και πολλών νόμων. Οι ελεγκτές αναγνωρίζουν ότι αυτό συμπεριέλαβε και την υποστήριξη στην ίδρυση ενός νέου ανώτατου δικαστηρίου. Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα βρίσκονται σε διαρκή κίνδυνο λόγω των πολλαπλών προσπαθειών παράκαμψης των νόμων και αποδυνάμωσης των μεταρρυθμίσεων.
Ολόκληρο το σύστημα για την έρευνα, την ποινική δίωξη και την εκδίκαση υποθέσεων διαφθοράς σε υψηλό επίπεδο είναι πολύ ευάλωτο. Αν και το Ανώτατο Δικαστήριο Καταπολέμησης της Διαφθοράς αρχίζει να επιτυγχάνει υποσχόμενα αποτελέσματα, η αποτελεσματικότητα, η ανεξαρτησία και η βιωσιμότητά του αμφισβητούνται τακτικά.
Η Ουκρανία είναι μέλος της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ και λαμβάνει υποστήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Γειτονίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμεύσει από το 2014 περίπου 5,6 δισεκατομμύρια ευρώ για μακροοικονομική χρηματοδοτική βοήθεια και 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ για προγράμματα βοήθειας. Η Επιτροπή εγγυάται επίσης δάνεια ύψους 4,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος δωρητής της Ουκρανίας.