Πολλές αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε νότιες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αρχίσει να περιορίζουν την ποσότητα ηλιελαίου ανά καταναλωτή, φοβούμενες ελλείψεις. Επιτρέπεται πλέον η πώληση μόνο πέντε λίτρων ανά πελάτη. Ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία προκαλεί ανησυχίες για αποθησαυρισμό που μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις τροφίμων.
Μαζί, η Ουκρανία και η Ρωσία αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας εξαγωγής ηλιελαίου, με την Ουκρανία να παρέχει το 35 έως 40 τοις εκατό του ηλιελαίου διύλισης στην ΕΕ.
Στην Ιταλία, ορισμένοι εθνικοί λιανοπωλητές όπως οι Coop, Eurospin, Famila και Mega φαίνεται πως έχουν αρχίσει να περιορίζουν την ποσότητα σπορελαίων στις περιοχές της Λιγουρίας, Τσκάνης και Βενετίας. Στα σούπερ μάρκετ σε Τρεβίζο και Μπελούνο, οι πελάτες μπορούν να αγοράσουν μόνο δύο μπουκάλια, καθώς σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης παρατηρήθηκαν συμπεριφορές αποθησαυρισμού.
Σε ορισμένα σούπερ μάρκετ στην Τοσκάνη, οι πελάτες μπορούν να αγοράσουν μόνο πέντε μπουκάλια ηλιελαίου του 1 λίτρου και δύο μπουκάλια καλαμποκέλαιου του 1 λίτρου.
Ειδικοί σε θέματα τροφίμων και γεωργίας προειδοποίησαν την περασμένη Τετάρτη κεκλεισμένων των θυρών την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για υπερβολικές αντιδράσεις στην κατάσταση τροφίμων. Ειδικά μεμονωμένες ενέργειες από «μία ή δύο χώρες της ΕΕ ή ορισμένα σούπερ μάρκετ μπορεί να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι «υπάρχει κάποιο πρόβλημα» και να οδηγήσουν σε αποθησαυρισμό και πανικός αγορές.
Η ομάδα εμπειρογνωμόνων εργάζεται αυτή την περίοδο για την κατάρτιση ενός «αγροτικού σχεδίου δράσης» που θα τεθεί στην ατζέντα του Συμβουλίου Γεωργίας της ΕΕ σε περίπου μιάμιση εβδομάδα.
Σύμφωνα με ευρωπαίους κατασκευαστές, τα διαθέσιμα αποθέματα ακατέργαστου ηλιελαίου στην ΕΕ επαρκούν ακόμη για τέσσερις έως έξι εβδομάδες, μετά τις οποίες αναμένονται οι πρώτες ελλείψεις. Εναλλακτικές για το ηλιέλαιο όπως το λάδι ελαιοκράμβης, καρύδας, φοινικέλαιου και σόγιας είναι διαθέσιμες, αλλά και εκεί η παραγωγή αντιμετωπίζει υψηλές τιμές σε καύσιμα και ενέργεια.
Η ισπανική βιομηχανία ελαίων δεν βλέπει ακόμη λόγο για άμεση ανησυχία. Ωστόσο, ο οργανισμός παραδέχτηκε ότι αν η σύγκρουση συνεχιστεί, θα χρειαστεί να αναζητηθεί άλλη λύση, όπως η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων αγρών.
Αυτή η έκκληση είχε βρει ήδη ανταπόκριση κατά την προεδρία της Γαλλίας στο Συμβούλιο της ΕΕ και από άλλους υπουργούς γεωργίας των 27 κρατών μελών, που επιθυμούν να δεσμεύσουν το 10% των αγροτικών εδαφών που προορίζονται για τοπία υψηλής βιοποικιλότητας για την παραγωγή καλλιεργειών πλούσιων σε πρωτεΐνες.
Η επιλογή αυτή εξετάζεται αυτήν τη στιγμή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως μέρος ενός πακέτου λύσεων για την ανακούφιση της κατάστασης στον τομέα αγροδιατροφής της Ευρώπης, και θα συζητηθεί στην προσεχή συνεδρίαση της Ειδικής Επιτροπής Γεωργίας (SCA) την ερχόμενη Δευτέρα (14 Μαρτίου).