Η αντίδραση στην Ευρώπη ήταν αξιοσημείωτη. Αντί να δείξουν αλληλεγγύη σε ένα κράτος-μέλος της ΕΕ που βρίσκεται υπό πίεση στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Μερόνι επιτέθηκε στον Ισπανό πρωθυπουργό Σάντσεθ κατηγορώντας τον για την μεταναστευτική πολιτική του. Επίσης, ζήτησε την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στον χώρο Σένγκεν. Η Μαδρίτη απάντησε κάνοντας λόγο για «μεροληπτική δημαγωγία».
Η Φινλανδία και άλλες χώρες της ΕΕ στήριξαν την ιταλική πρόταση για αναστολή της ιδιότητας της Ισπανίας στο Σένγκεν. Ταυτόχρονα, η Γαλλία αυστηροποίησε τους συνοριακούς ελέγχους με την Ισπανία. Εντυπωσιακά, υπήρξαν λίγες επικρίσεις προς το ίδιο το Μαρόκο.
Δεν ισχύει
Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο επίτροπο Μάγκνους Μπρούννερ (μετανάστευση), δεν υπάρχει περίπτωση οι μετανάστες από την ισπανική επικράτεια στη Βόρεια Αφρική να μετακινηθούν προς την ηπειρωτική Ευρώπη ή άλλα κράτη της ΕΕ. Στη συνθήκη Σένγκεν προβλέπονται ειδικοί κανόνες για τη Θέουτα, όπως ανέφερε. Ο επίτροπος επεσήμανε ότι η ΕΕ θεωρεί το Μαρόκο ασφαλή χώρα στην οποία οι αιτούντες άσυλο έχουν ελάχιστες πιθανότητες να λάβουν άσυλο.
Promotion
Η στήριξη της Ισπανίας στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ αποτελεί προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόσθεσε ο Μπρούννερ. Δεν έκανε καμία αναφορά στις ανησυχητικές δηλώσεις μεμονωμένων κρατών της ΕΕ.
Σένγκεν
Οι κανόνες για την ελεύθερη κυκλοφορία στο Σένγκεν ισχύουν μόνο για πολίτες της ΕΕ, άτομα με έγκυρη άδεια διαμονής και ταξιδιώτες που πληρούν τις προϋποθέσεις για νόμιμη είσοδο. Αντίθετα, οι νεαροί από αφρικανικές χώρες που εισέρχονται στη Θέουτα χωρίς άδεια δεν μπορούν να επιβιβαστούν σε φέρι ή αεροπλάνο για το ισπανικό ηπειρωτικό έδαφος, χωρίς να υποβληθούν πρώτα σε ισπανικό (!) έλεγχο ταυτότητας, γεγονός που καθιστά δύσκολη την έξοδό τους από την επικράτεια.
Το Ραμπάτ σιωπά
Η άμεση αιτία της πρόσφατης μεταναστευτικής ροής δεν είναι ακόμη σαφής. Οι μαροκινές αρχές δεν έχουν εκδώσει επίσημη δήλωση. Ισπανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν μια πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας που έθεσε τέλος στην αυτόματη επαναπροώθηση μεταναστών που είχαν αναχαιτιστεί κατά προηγούμενη προσπάθεια να κολυμπήσουν ως τη Θέουτα.
Εσκεμμένο
Ωστόσο, ο τεράστιος όγκος των διασχίσεων την περασμένη εβδομάδα υποδηλώνει ότι το Μαρόκο πιθανώς έχει χαλαρώσει σκόπιμα τους συνοριακούς ελέγχους. Εύλογο είναι και το χρονικό σημείο. Η κρίση ξέσπασε μόλις δέκα ημέρες αφότου ο Ισπανός πρωθυπουργός Σάντσεθ επισκέφθηκε την Αλγερία – τον μεγάλο εχθρό του Μαρόκου – και ανακοίνωσε μια «νέα φάση» στις ισπανο-αλγερινές σχέσεις.
Η Ισπανία διαχειρίζεται μονομερώς δεκαετίες τώρα τη μεταναστευτική σχέση με το Μαρόκο, με αποτέλεσμα η Μαδρίτη να έχει όλο και μεγαλύτερη εξάρτηση από το Ραμπάτ. Το Μαρόκο είχε χρησιμοποιήσει το 2021 τη μετανάστευση ως πολιτικό μέσο πίεσης, όταν σε μία ημέρα άφησε να περάσουν στη Θέουτα περίπου 6.000 μετανάστες, εν μέσω διπλωματικής κρίσης για την αυτονομία της Δυτικής Σαχάρας.
ΗΠΑ και Ισραήλ
Το Ραμπάτ σήμερα δείχνει ιδιαίτερα αυτοπεποίθηση. Το Μαρόκο απολαμβάνει ισχυρή υποστήριξη τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από το Ισραήλ, και οι δύο χώρες έχουν γίνει πρόσφατα ιδιαίτερα εχθρικές προς την αριστερή κυβέρνηση του Σάντσεθ. Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε στις πρόσφατες διαβάσεις χαρακτηρίζοντάς τες ως απόδειξη της «καταστροφικής φιλοσοφίας» των «εξτρεμιστικών αριστερών και παγκοσμιοποιητικών πολιτικών μέτρων για τη διευκόλυνση μαζικών μεταναστεύσεων».