Νέα έρευνα από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες κυβερνήσεις (σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο) απευθύνονται απευθείας σε συγκεκριμένους προμηθευτές για τις παραγγελίες τους.
Η μεταρρύθμιση του 2014 και η προσαρμογή του 2017 δεν οδήγησαν σε ουσιαστική βελτίωση. Τόσο οι υποψήφιοι ανάδοχοι όσο και οι δημόσιοι φορείς τις βρήκαν πολύπλοκες σε σύγκριση με πιο ευέλικτες διαδικασίες στον ιδιωτικό τομέα. Το μερίδιο των δημόσιων συμβάσεων που έχει ανατεθεί σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν αυξήθηκε επίσης.
Οι τρεις βασικοί δείκτες ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις – διαγωνισμοί με έναν μόνο προσφέροντα, απευθείας αναθέσεις και αριθμός υποψηφίων – παρέμειναν σε μη ικανοποιητικά επίπεδα στις περισσότερες χώρες μέλη. Το 2021 σχεδόν το ήμισυ όλων των συμβάσεων ανατέθηκε μέσω διαδικασιών με μόνο έναν υποβληθέντα φάκελο.
Promotion
Οι απευθείας αναθέσεις, σύμφωνα με τους ελεγκτές του ΕΕΣ, επιτρέπονται μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες συνθήκες· περιορίζουν τον ανταγωνισμό και θα έπρεπε να αποτελούν εξαίρεση. Αντί γι’ αυτό, αυτές οι αναθέσεις έγιναν συχνότερες σε σχεδόν όλα τα κράτη μέλη και αποτέλεσαν περίπου το 16% όλων των διαδικασιών προμηθειών που αναφέρθηκαν το 2021.
Επιπλέον, ο αριθμός των δημόσιων συμβάσεων με έναν μόνο προσφέροντα σε όλη την ΕΕ έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2011. Ο αριθμός των επιχειρήσεων που υποβάλλουν προσφορές έχει σχεδόν μειωθεί στο μισό, από περίπου έξι σε τρεις ανά διαδικασία.
"Τα τελευταία δέκα χρόνια δεν καταφέραμε να αυξήσουμε τον ανταγωνισμό για τις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ. Δυστυχώς, ταυτιζόμαστε τώρα με μια χαμένη δεκαετία", δηλώνει η Helga Berger, μέλος του ΕΕΣ υπεύθυνη για τον έλεγχο. Το Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο δράσης για να καταστήσει τις δημόσιες συμβάσεις πιο ελκυστικές για τις επιχειρήσεις.