Ο πρόεδρος της ΕΕ, Σαρλ Μισέλ, κάλεσε τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των 27 χωρών της ΕΕ σε έκτακτη σύνοδο κορυφής στις 20 Φεβρουαρίου με σκοπό να ξεπεραστεί το πολιτικό αδιέξοδο σχετικά με τη χρηματοδότηση της ΕΕ.
Ο Μισέλ δηλώνει ότι έχει φτάσει η ώρα να επιτευχθεί συμφωνία στο ανώτατο επίπεδο για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για τα έτη 2021 – 2027. Αυτή είναι η κυβερνητική περίοδος της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ανέλαβε πέρυσι.
Οι χώρες της ΕΕ διαπραγματεύονται εδώ και μήνες χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα με την Επιτροπή Βον ντερ Λάιεν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τον νέο πολυετή προϋπολογισμό. Λόγω της αποχώρησης των Βρετανών, ο προϋπολογισμός παρουσιάζει έλλειμμα περίπου 12 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ θα πρέπει να μοιραστούν το κόστος της απώλειας της βρετανικής συνεισφοράς.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σημαντικές ανακατατάξεις στις δαπάνες, μεταξύ άλλων λόγω του Green Deal, του σχεδίου για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Επιπρόσθετα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρουσίασαν για τα επόμενα χρόνια νέες επιθυμίες και σχέδια που απαιτούν επίσης πρόσθετες δαπάνες.
Ιδανικά, ο νέος πολυετής προϋπολογισμός θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί ήδη στα τέλη του προηγούμενου έτους από την προηγούμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή του Γιούνκερ. Εκείνη την περίοδο είχε γίνει σαφές ότι υπήρχαν σοβαρά οικονομικά προβλήματα στον ορίζοντα, όχι μόνο στο ύψος των ποσών αλλά και στον χρόνο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρειάζεται περίπου ένα χρόνο για να εκπονήσει νομοθεσία που να επιτρέπει τη δαπάνη των χρημάτων. Γι’ αυτό υπάρχει ο κίνδυνος ότι το πρώτο έτος της νέας ηγεσίας της ΕΕ θα χαθεί για την εκκίνηση νέων σχεδίων.
Τέσσερις χώρες της ΕΕ (Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Δανία) επιθυμούν ο νέος 7ετής προϋπολογισμός να παραμείνει στο τρέχον ανώτατο επίπεδο του 1,00 τοις εκατό (περίπου 1000 δισεκατομμύρια ευρώ) του ευρωπαϊκού ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος. Η Επιτροπή Βον ντερ Λάιεν συγκλίνει στο 1,11 τοις εκατό, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο 1,3 τοις εκατό. Ωστόσο, οι απόψεις διίστανται όχι μόνο όσον αφορά τα χρήματα, αλλά και το περιεχόμενο των τρεχόντων και μελλοντικών χωρών της ΕΕ. Κάποιες χώρες θεωρούν ότι η ΕΕ έχει ήδη υπερφορτωθεί με καθήκοντα και θα έπρεπε να συρρικνωθεί.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, συνεργάτες του προέδρου της ΕΕ, Μισέλ, συνομίλησαν με τους πολιτικούς συμβούλους των 27 ηγετών. Αυτή η διαδικασία είχε ως σκοπό να αποσαφηνίσει ποιός είναι ο κατώτατος αποδεκτός όρος για όλες τις πλευρές. Η συζήτηση αυτή βρίσκεται σε πλήρες πολιτικό αδιέξοδο εδώ και πάνω από έναν χρόνο. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, ένα συμβιβαστικό αποτέλεσμα είναι εφικτό μόνο αν εξετασθεί όχι μόνο το μέγεθος του προϋπολογισμού, αλλά και ο τρόπος δαπάνης του (ποιοι ωφελούνται) και μια νέα ρύθμιση εκπτώσεων για χώρες (καθαρούς πληρωτές) που διαφορετικά θα καταβάλλουν δυσανάλογα πολλά στην ΕΕ.
Με τη σύγκληση αυτής της έκτακτης οικονομικής συνόδου, ο πρόεδρος της ΕΕ, Μισέλ, ασκεί πίεση στους ηγέτες για να κάνουν παραχωρήσεις. Η αποτυχία δεν συνιστά μόνο ήττα για τον ίδιο ως πρόεδρο της ΕΕ, αλλά αντανακλά αρνητικά σε όλους τους ηγέτες της Ένωσης. Επιπλέον, η αποτυχία καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας αργότερα μέσα στη χρονιά. Πρωτίστως, θα δηλητηριάσει ακόμα περισσότερο το κλίμα, δεν θα επιτρέψει στην Επιτροπή Βον ντερ Λάιεν να ξεκινήσει με καινοτομία, και άλλα απαραίτητα μέτρα αναθεώρησης (Green Deal;) δεν θα πραγματοποιηθούν καν.