Ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον καταθέτει αυτή την εβδομάδα ένα νέο σχέδιο για να επιταχύνει τις συνομιλίες με την ΕΕ σχετικά με μια εμπορική συμφωνία. Υπάρχει η ελπίδα ότι ο πέμπτος γύρος των "εντατικότερων" διαπραγματεύσεων που ξεκινούν τη Δευτέρα θα επιφέρει μια διάσπαση.
Σύμφωνα με τη βρετανική οικονομική εφημερίδα Financial Times, ο τόνος στις διαπραγματεύσεις φαίνεται να είναι πιο ήπιος, όπως ανέφεραν διπλωμάτες γύρω από τις μετα-Brexit συνομιλίες. Και οι δύο πλευρές μιλούν μετά τη βιντεοσύνοδο κορυφής της προηγούμενης εβδομάδας για νέα φάση, με λιγότερο τυπικό χαρακτήρα στις διαπραγματεύσεις και μεγαλύτερη προθυμία για συναλλαγές.
Τα κράτη-μέλη της ΕΕ φαίνεται να χαιρετίζουν τέτοιες εντατικότερες συνομιλίες. Η ΕΕ θα ήταν πρόθυμη για μια "τολμηρή συμφωνία", σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η δουλειά γύρω από το Brexit δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί κατά το ήμισυ, αλλά ότι γίνεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτευχθεί συμφωνία. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη προειδοποιεί ότι πρέπει να γίνουν προετοιμασίες για ένα ενδεχόμενο Brexit χωρίς συμφωνία, αν οι διαπραγματεύσεις αποβούν άκαρπες.
Η πρόσβαση στην εσωτερική αγορά της Ευρώπης παραμένει για τους υποστηρικτές του Brexit ένα τεράστιο σημείο διαμάχης. Το Βερολίνο θέλει να προσφέρει στο Ηνωμένο Βασίλειο πρόσβαση στην εσωτερική αγορά χωρίς εμπόδια στο εμπόριο, αλλά απαιτεί από τις βρετανικές εταιρείες να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες. Αυτό ακριβώς είναι που, σύμφωνα με το Λονδίνο, αντιβαίνει στην βρετανική κυριαρχία, που είναι ο βασικός λόγος ύπαρξης του Brexit. Μέχρι σήμερα, οι διαπραγματεύσεις έχουν επίσης σταματήσει στο ζήτημα της αλιείας: η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί την ίδια πρόσβαση στα βρετανικά ύδατα μετά το Brexit, αλλά οι Βρετανοί θέλουν να περιορίσουν την πρόσβαση των ευρωπαίων ψαράδων στα ύδατά τους.
Οι Βρετανοί φαίνεται ότι ήδη κάνουν μια σειρά προετοιμασιών για την επανεισαγωγή των τελωνειακών ελέγχων στις περιοχές στάθμευσης στα ευρωπαϊκά και βρετανικά λιμάνια. Στην περίπτωση αυτή, θα επανέλθει και η γραφειοκρατία των δασμών εισαγωγής και της συμψηφιστικής φορολόγησης ΦΠΑ. Κύκλοι κυκλοφορούν μια λίστα με "πράσινα" γεωργικά προϊόντα για τα οποία το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί το δικαίωμα να αποκλίνει από τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτό σημαίνει ότι για ορισμένα βρετανικά εξαγώγιμα προϊόντα θα πρέπει στο εξής να πληρώνονται εισαγωγικοί δασμοί της ΕΕ.
Αντίστοιχα, οι Βρετανοί θα θεσπίσουν και πάλι τελωνειακούς ελέγχους (και εισαγωγικούς δασμούς!) για ευρωπαϊκά λαχανικά, φρούτα και γεωργικά προϊόντα. Οι δασμοί θα ισχύουν για διάφορα γεωργικά προϊόντα όπως λαχανικά, φρούτα και καλλωπιστικά φυτά. Η λίστα δεν είναι ακόμη οριστική και τα προϊόντα ποικίλλουν σημαντικά. Το Ηνωμένο Βασίλειο εισάγει πάνω από το ήμισυ των τοματών, κρεμμυδιών, αγγουριών, πιπεριών και μαρουλιού που καταναλώνει, σε μεγάλο βαθμό από την Ολλανδία.
Με το σενάριο ενός "no deal" στο μυαλό, η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη προτείνει μια λίστα τελωνειακών μέτρων που θα ισχύσουν από το 2021, χωρισμένα σε τρεις φάσεις την 1η Ιανουαρίου, την 1η Απριλίου και την 1η Ιουλίου. Από την 1η Ιανουαρίου 2021 η εισαγωγή βασικών εμπορευμάτων πρέπει να συμμορφώνεται με τις βρετανικές τελωνειακές διατάξεις. Η εισαγωγή προϊόντων υψηλού κινδύνου (όπως οι σημαντικοί ξενιστές του Xylella) απαιτεί προηγούμενη γνωστοποίηση και υγειονομικά έγγραφα, αναφέρει η Ολλανδική πρεσβεία στο Λονδίνο. Τέτοια προϊόντα θα ελέγχονται φυσικά σε θέση που θα οριστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο (π.χ. το κέντρο πελατών).
Από την 1η Απριλίου 2021 απαιτείται προηγούμενη γνωστοποίηση και υγειονομική τεκμηρίωση για όλα τα ρυθμιζόμενα φυτικά προϊόντα. Από 1η Ιουλίου 2021 απαιτείται πλήρης δήλωση εισαγωγής. Οι δασμοί θα πρέπει να πληρώνονται κατά την είσοδο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το ΗΒ δεν έχει δασμό εισαγωγής για δενδρώδη φυτά, αλλά πιθανόν εφαρμόζεται για τα κομμένα λουλούδια (8%). Από την 1η Ιουλίου, στα βρετανικά τελωνεία θα γίνονται περισσότερες φυσικές επιθεωρήσεις και δειγματοληψίες, όπως είναι η πρόθεση της βρετανικής κυβέρνησης.