Οι περισσότερες χώρες της ΕΕ είναι πρόθυμες στο νέο κοινό γεωργικό πλαίσιο (ΚΓΠ) να ανταποκριθούν λίγο περισσότερο στις επιθυμίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Με τους περισσότερους υπουργούς Γεωργίας μπορεί να επιτευχθεί διάλογος για περισσότερες γεωργικές επιδοτήσεις προς μέτρα της Πράσινης Συμφωνίας, για τον περιορισμό των επιδοτήσεων της ΕΕ στις πολύ μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις, για την ενσωμάτωση «κοινωνικών (εργασιακών) νόμων» και περισσότερες αγροτικές επιδοτήσεις για την ευζωία των ζώων.
Σε μία ανεπίσημη τηλεδιάσκεψη τη Δευτέρα, οι περισσότεροι υπουργοί Γεωργίας συμφώνησαν σε αυτή την προσέγγιση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια προσπάθεια να καταστεί επιτυχής η τριμερής διαπραγμάτευση την Παρασκευή 30 Απριλίου στις Βρυξέλλες. Νωρίτερα, η εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ, η Πορτογαλία, είχε δηλώσει ότι ο Απρίλιος ήταν η τελευταία ευκαιρία για την ολοκλήρωση των λεπτομερειών, διότι στη μεγάλη τριμερή συνάντηση στις 25 και 26 Μαΐου πρέπει να κλείσει η συμφωνία. Αυτή η σύνοδος κορυφής στον τομέα της γεωργίας συμπίπτει με τη εξαμηνιαία συνάντηση των υπουργών Γεωργίας.
Το ποσοστό των γεωργικών κονδυλίων που προορίζονται για μέτρα Περιβάλλοντος και Κλίματος («οικολογικά προγράμματα») αυξάνεται τώρα από τους υπουργούς από το αρχικό 20% στο 22% για το 2023 και 2034 και μέχρι 25% το 2025. Με αυτόν τον τρόπο, οι υπουργοί ακολουθούν παρόμοια παραχώρηση που είχε γίνει στη Γερμανία. Επιχειρηματολογήθηκε ότι οι αγρότες δεν πρέπει απλώς να αποζημιώνονται για τα (μη) κόστη των οικολογικών προγραμμάτων, αλλά και να μπορούν να κερδίζουν από αυτά.
Επιπλέον, οι υπουργοί Γεωργίας ανταποκρίνονται στο αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να προχωρήσει επιτέλους και στον αγροτικό τομέα η πολυετής εκκρεμούσα συζήτηση σχετικά με ένα «κοινωνικό πρότυπο» για τους κατώτατους μισθούς, τα εργασιακά δικαιώματα και την καταπολέμηση της μαύρης εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Ιδιαίτερα οι προσωρινοί (ξένοι) εργαζόμενοι κατά τη συγκομιδή σε ορισμένες χώρες εξακολουθούν να αμείβονται υποδεέστερα ή να εκμεταλλεύονται. Τώρα εξετάζεται η εφαρμογή συστήματος προστίμων. Η πορτογαλίδα υπουργός Maria do Céu Antunes δήλωσε τη Δευτέρα ότι «θα τα καταφέρουμε».
Επιπλέον, φαίνεται ότι την Παρασκευή στην τριμερή διαπραγμάτευση μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία για τον τρόπο κατάργησης των υπερβολικά μεγάλων ροών ευρωπαϊκών επιδοτήσεων προς τις μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις. Στο εξής, οι χώρες θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τρεις επιλογές: ανώτατο όριο (που πλήττει μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις), ποσοστιαία μείωση (που επηρεάζει όλους) ή ανακατανομή (προς όφελος των μικρών, οι υπόλοιποι πληρώνουν).
Οι χώρες που δεν συνεργαστούν, θα υποστούν περικοπή στις επιδοτήσεις τους (δηλαδή: θα επιβληθεί πρόστιμο). Αυτό ήδη ισχύει στην Τσεχία, όπου η μεγαλύτερη γεωργική εταιρεία (Agrofert) ανήκει στον πρωθυπουργό (Μπάμπις) και μόνο μερικές δεκάδες επιχειρηματίες λαμβάνουν τα τρία τέταρτα των επιδοτήσεων της ΕΕ για τη γεωργία.
Τουλάχιστον πέντε χώρες (Ελλάδα, Κροατία, Κύπρος, Ουγγαρία και Ρουμανία) εξακολουθούν αυτή τη στιγμή να αντιτίθενται στην προτεινόμενη ανακατανομή των γεωργικών επιδοτήσεων, διότι θεωρούν ότι δεν αποκαθίστανται οι «ανισότητες μεταξύ των χωρών της ΕΕ» που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Παρότι υπάρχει προσέγγιση, εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά εμπόδια και διαφωνίες που ενδέχεται να αποτρέψουν την επιτυχία των τριμερών διαπραγματεύσεων. Σε διάφορα σημεία ορισμένες χώρες μπορεί ακόμη να επιμείνουν στις θέσεις τους, ενώ οι επίτροποι της ΕΕ ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να επιμένουν στη δική τους πορεία και οπτική. Το ερώτημα είναι αν επιμένουν στην πλήρη ορθότητά τους ή αν ικανοποιούνται και με το μισό ή λιγότερο.
Τέτοια εκρηκτικά, ανεξερεύνητα σημεία διαφωνίας είναι ακόμη, μεταξύ άλλων, η περικοπή των χημικών φυτοφαρμάκων (μείωση κατά 50% ως το 2030), η μείωση των λιπασμάτων (τουλάχιστον 20% ως το 2030), η βιολογική γεωργία στο 25% της έκτασης (μόνο του καλλιεργούμενου εδάφους ή όλης της γεωργικής περιοχής), η διατήρηση λωρίδων κατά μήκος των υδάτινων περιοχών (πόσα μέτρα;) και η εναλλαγή καλλιεργειών (3, 4 ή 5% του καλλιεργήσιμου εδάφους).
Στο νέο πλαίσιο της ΚΓΠ μέρος της ευρωπαϊκής εφαρμογής, ελέγχου και εποπτείας επιστρέφει στις χώρες της ΕΕ, οι οποίες μπορούν μάλιστα να μεταφέρουν περαιτέρω αρμοδιότητες στα κρατίδια και τις περιφέρειές τους. Έτσι, η ευρωπαϊκή γεωργική πολιτική γίνεται λιγότερο ομοιόμορφη και δεσμευτική, ενώ μπορούν να υπάρξουν μεταβατικά μέτρα και εξαιρέσεις ανά χώρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα διαπραγματευτεί με κάθε χώρα ξεχωριστά τον τρόπο προσέγγισης και υλοποίησης των όρων επιδότησης της ΕΕ.