Η απόφαση σηματοδοτεί μια σημαντική ήττα για την ιταλική κυβέρνηση και τα σχέδιά της να φιλοξενήσει αιτούντες άσυλο στην Αλβανία.
Η Ιταλία ήθελε πέρυσι να τοποθετήσει προσωρινά απορριφθέντες αιτούντες άσυλο σε καταυλισμούς στο αλβανικό έδαφος, ενώ οι διαδικασίες τους θα εκκρεμούσαν στην Ιταλία. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αυτή η προσέγγιση παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Το Δικαστήριο τονίζει ότι μόνο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μπορούν να καθορίσουν ποια τρίτα κράτη θεωρούνται ασφαλή.
Η απόφαση του Δικαστηρίου είναι άμεσο αποτέλεσμα των επικρίσεων για το ιταλικό σχέδιο επεξεργασίας μεταναστών με προσωρινή διαμονή στην Αλβανία. Η συμφωνία αυτή παρουσιάστηκε από την Ιταλία ως μια καινοτόμος μέθοδος για τη μείωση της πίεσης στο δικό της σύστημα υποδοχής. Όμως σύμφωνα με το Δικαστήριο, η Ιταλία δεν μπορεί να αποφασίζει ανεξάρτητα ότι η Αλβανία είναι μια ασφαλής τρίτη χώρα.
Η απόφαση υπογραμμίζει τους περιορισμούς για τις εθνικές κυβερνήσεις που επιθυμούν να χειριστούν τη μετανάστευση εκτός ΕΕ. Τα κράτη μπορούν να επιστρέψουν μετανάστες μόνο σε χώρες που πληρούν σαφείς κανόνες της ΕΕ όσον αφορά την ασφάλεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δυνατότητες υποδοχής. Η κατάρτιση δικών τους καταλόγων με τους λεγόμενους ασφαλείς προορισμούς δεν επιτρέπεται πια.
Η συζήτηση για το ιταλικό σχέδιο εξελίσσεται εν μέσω συνεχιζόμενης εισόδου αιτούντων άσυλο που φτάνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος μέσω της Μεσογείου. Κυρίως η Ιταλία αντιμετωπίζει πολλούς ανθρώπους που φτάνουν με φτωχές βάρκες από εγκληματικές σπείρες λαθρομεταναστών από τη Βόρεια Αφρική.
Ταυτόχρονα, η ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου βρίσκεται υπό έντονη κριτική εδώ και χρόνια. Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κοινή πολιτική, εν μέρει λόγω διαφωνιών σχετικά με την κατανομή των αιτούντων άσυλο. Ορισμένες χώρες αρνούνται συστηματικά να φιλοξενήσουν μετανάστες ή να συμβάλλουν στη διανομή τους μεταξύ των κρατών μελών.
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αυξάνει την πίεση προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να διατυπώσουν σαφείς και κοινόχρηστους κανόνες. Οι εθνικές λύσεις, όπως η συμφωνία Ιταλίας-Αλβανίας, περιορίζονται από το Δικαστήριο. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η αποφυγή κοινών ευθυνών από τα κράτη.
Παρόλα αυτά, οι διαφωνίες εντός της ΕΕ παραμένουν μεγάλες. Στον δημόσιο διάλογο αυξάνεται η ένταση μεταξύ χωρών που απαιτούν περισσότερη αλληλεγγύη και εκείνων που επιμένουν στα εθνικά τους σύνορα. Οι προσπάθειες για μια ευρωπαϊκή συμφωνία μετανάστευσης προχωρούν με δυσκολία και συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια από ατομικές κυβερνήσεις.