Ήδη είναι γνωστό ότι η μείωση των PFAS και άλλων «αιώνιων χημικών ουσιών» παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένη σε «περισσότερο και καλύτερο έλεγχο» από τα μεμονωμένα κράτη-μέλη της ΕΕ, και ότι προς το παρόν δεν υπάρχει θέμα (ευρωπαϊκής) απαγόρευσης των PFAS. Όσον αφορά τον καθαρισμό μολυσμένων (εδάφους) τοποθεσιών και την επιβολή συμμετοχής κόστους στις ρυπαίνουσες επιχειρήσεις, δεν υπάρχει ακόμη καμιά σαφήνεια.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση για την ποιότητα του νερού έχει βρεθεί εδώ και καιρό υπό πίεση. Οι νέοι κανόνες πρέπει να εξασφαλίσουν καθαρότερο πόσιμο και επιφανειακό νερό, αλλά συγκρούονται με πρακτικές και πολιτικές προκλήσεις. Σημαντικό μέρος αποτελεί η καλύτερη μέτρηση και έλεγχος της ρύπανσης. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να συγκεντρώνουν και να μοιράζονται πιο συχνά και συστηματικά δεδομένα. Αυτό θα παρέχει καλύτερη εικόνα για την έκταση του προβλήματος.
Κεντρικό ρόλο παίζουν ειδικά ουσίες που διασπώνται δύσκολα. Αυτές παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιβάλλον και συσσωρεύονται στους οργανισμούς. Αυτό τις καθιστά δύσκολες στην αφαίρεση και αποτελεί μόνιμη ανησυχία για την ποιότητα του νερού.
Promotion
Αφρός πυρόσβεσης
Την περασμένη εβδομάδα η Επίτροπος Roswall μαζί με την Ολλανδή υφυπουργό Annet Bertram (CDA) πραγματοποίησαν επίσκεψη εργασίας σε χώρο εκπαίδευσης πυροσβεστών στη πρώην στρατιωτική αεροπορική βάση Soesterberg. Εκεί επί δεκαετίες οι πυροσβεστικές υπηρεσίες εξασκούνταν με αφρό και μέσα κατάσβεσης που περιείχαν PFAS, τα οποία τώρα βρίσκονται σε βάθος πάνω από 10 μέτρα στο έδαφος.
Αποκατάσταση
Η αποκατάσταση αυτού του «χημικού αποβλήτου» στον συγκεκριμένο χώρο θα κοστίσει πολλές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, ενώ η τεχνολογία για κάτι τέτοιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικά στάδια. Στην πρώην αεροπορική βάση αναπτύσσεται τώρα μία κατοικημένη περιοχή, αλλά η μετακύλιση του κόστους των εκατομμυρίων στην τιμή των κατοικιών θα τις καθιστούσε μη προσιτές.
Στη συζήτηση ακούγεται επίσης ότι αυστηρότερα μέτρα στη ρίζα της ρύπανσης μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικά. Έτσι επισημαίνεται ο περιορισμός ή η διακοπή παραγωγής ορισμένων ουσιών. Μια απαγόρευση παραγωγής αποτρέπει τη ρύπανση. Ωστόσο αυτή η προσέγγιση δεν αποτελεί μέρος του βασικού ευρωπαϊκού πολιτικού πλαισίου αυτή τη στιγμή.
Πληρώνει ο ρυπαίνων;
Αν και ο στόχος για καθαρότερο νερό είναι ευρέως αποδεκτός, υπάρχουν διαφωνίες για τις ευθύνες και τον τρόπο εφαρμογής των μέτρων. Το ερώτημα είναι αν εδώ ισχύει το «πληρώνει ο ρυπαίνων» ή αν το κόστος της αποκατάστασης του εδάφους πρέπει να καταβληθεί από τις χημικές και φαρμακευτικές εταιρείες.
Ένας άλλος παράγοντας είναι τα ζητήματα τεχνικών δεδομένων. Οι διαφορές στις μεθόδους μέτρησης και στην αναφορά δημιουργούν αβεβαιότητες για την έκταση της ρύπανσης και τη συνεισφορά των διαφόρων τομέων. Οι επιχειρήσεις παρουσιάζουν διαφορετικά στοιχεία από τους πολιτικούς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Η αναθεώρηση των κανόνων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσέγγισης στον αγώνα κατά της ρύπανσης των υδάτων. Δεν αφορά μόνο έναν τύπο ουσίας, αλλά ένα σύνολο ρυπαντών που μαζί πιέζουν την ποιότητα του ευρωπαϊκού νερού. Επίσης η χρήση χημικών στην γεωργία εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο.