Η πορεία πρέπει να αλλάξει ριζικά αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να είναι κλιματικά ουδέτερη σε τριάντα χρόνια. Απαιτούνται επεμβατικά μέτρα στη γεωργία, τη βιομηχανία και τον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας. Και τότε πρέπει να μειωθεί και η ατμοσφαιρική ρύπανση CO2 ακόμα περισσότερο απ’ ό,τι έχει ήδη συμφωνηθεί στην Κλιματική Συμφωνία του ΟΗΕ.
Αυτή η μετάβαση θα κοστίσει τουλάχιστον 1000 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία πρέπει να κινητοποιηθούν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και ιδιωτικές επενδύσεις. Η μετάβαση δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος ευπαθών χωρών και πολιτών. Γι’ αυτό τα επόμενα έξι χρόνια θα δοθούν 100 δισεκατομμύρια ευρώ επιδοτήσεις.
Αυτά είναι τα βασικά της «Πράσινης Συμφωνίας» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες από την πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον αντιπρόεδρο Φρανς Τίμερμανς. Όμως ήδη είναι σαφές ότι δεν υπάρχει συμφωνία. Στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας και βιομηχανίας αντιμετωπίζει διάφορους νέους οικολογικούς κανονισμούς.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν σήμερα στις Βρυξέλλες τις προτάσεις στην κορυφαία σύνοδο. Και ήδη η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία αρνούνται να δεσμευτούν για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Αυτό οφείλεται κυρίως στη βιομηχανία λιγνίτη στις χώρες αυτές. Η ΕΕ θέλει ουσιαστικά να κλείσει όλα τα ορυχεία λιγνίτη το ταχύτερο δυνατόν. Και το διεθνές περιβαλλοντικό κίνημα δήλωσε σε μια πρώτη αντίδραση ότι δεν θεωρεί την Πράσινη Συμφωνία «αρκετά πράσινη».
Την άνοιξη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να υποβάλει τις πρώτες νομοθετικές προτάσεις. «Εντός των πρώτων εκατό ημερών», δήλωσε νωρίτερα ο Φρανς Τίμερμανς. Τα σχέδια κυμαίνονται από αναδάσωση και εκτεταμένη ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, καθαρή παραγωγή χάλυβα και απαγόρευση χημικών φυτοφαρμάκων στη γεωργία.
Για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις οι προτάσεις θα έχουν μεγάλες επιπτώσεις. Ο Τίμερμανς και ο επικεφαλής του γραφείου του, ο πρώην αρχηγός του PvdA Ντίτερικ Σάμσον, προτείνουν ευρωπαϊκό τέλος ανά χιλιόμετρο και αυστηρότερες προδιαγραφές για τις εκπομπές καυσαερίων. Εάν η χρέωση ανά χρήση δρόμου δεν είναι ακόμη εφικτή στην ολλανδική πολιτική, τότε ας γίνει απλά μέσω Βρυξελλών, ίσως σκέφτονται κάποιοι…
Ο αεροπορικός και ο ναυτιλιακός τομέας πρέπει, όπως και άλλοι τομείς μεταφορών, να πληρώνουν φόρους για τα ορυκτά καύσιμα. Η Επιτροπή θέλει να μεταφέρει τα τρία τέταρτα των οδικών μεταφορών σιδηροδρομικά και μέσω υδάτινων οδών. Επίσης προτείνει «πράσινα λιμάνια» όπου δεν θα γίνονται δεκτά τα «βρώμικα» πλοία.
Πρέπει επίσης να επιβληθεί εισφορά εισαγωγής στα προϊόντα ρυπογόνων επιχειρήσεων από χώρες εκτός ΕΕ. Στα μελλοντικά συμφωνητικά ελεύθερου εμπορίου οι Βρυξέλλες θέλουν να συμπεριλάβουν διατάξεις για το περιβάλλον και το κλίμα, όπως τώρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επίσης ο Τίμερμανς θέλει να λάβει μέτρα για την προστασία του οικοσυστήματος και της βιοποικιλότητας στην ΕΕ.