Η έκθεση Europe’s Environment 2025 περιγράφει ένα ζοφερό τοπίο. Παρόλο που οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν μειωθεί κατά 37% από το 1990 και το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει διπλασιαστεί από το 2005, η γενική κατάσταση του περιβάλλοντος «δεν είναι καλή». Η βιοποικιλότητα συνεχίζει να μειώνεται και πάνω από το ογδόντα τοις εκατό των προστατευόμενων οικοτόπων βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Επίσης, το 60 έως 70% των ευρωπαϊκών εδαφών έχει υποβαθμιστεί.
Σύμφωνα με τον EEA, η πίεση προκαλείται κυρίως από μη βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, ειδικά στον γεωργικό και διατροφικό τομέα. Μόλις το 37% των επιφανειακών υδάτων στην Ευρώπη διατηρεί καλή οικολογική κατάσταση. Η έλλειψη καθαρού νερού πλέον επηρεάζει το ένα τρίτο του πληθυσμού και του ευρωπαϊκού εδάφους.
Επιπλέον, η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Οι συνέπειες αυτού γίνονται όλο και πιο ορατές μέσα από ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές.
Μεταξύ 1980 και 2023, οι οικονομικές απώλειες στην ΕΕ υπερέβησαν τα 700 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ μόνο την περίοδο 2021–2023 καταγράφηκαν ζημίες άνω των 160 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το 2022, εκτιμάται πως περίπου 70.000 άνθρωποι πέθαναν λόγω καύσωνα.
Ο οργανισμός προειδοποιεί πως η κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος αποτελούν άμεση απειλή για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η οικονομία εξαρτάται έντονα από φυσικούς πόρους, οι οποίοι όμως υποβαθμίζονται. Για να διατηρηθεί η ανθεκτικότητα βασικών τομέων όπως η επισίτιση και η παροχή πόσιμου νερού, απαιτείται καλύτερη διαχείριση γης και νερού.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι τα μέτρα της Πράσινης Συμφωνίας (της προηγούμενης Ευρωπαϊκής Επιτροπής) είναι κρίσιμα για την αποτροπή περαιτέρω υποβάθμισης. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα διάφορες συντηρητικές και δεξιές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητούν την ανατροπή αυτών των κανόνων, κυρίως στους τομείς της γεωργίας και της ενέργειας. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Περιβάλλοντος, η αποδυνάμωση των περιβαλλοντικών νόμων θα αυξήσει τους οικονομικούς και κοινωνικούς κινδύνους.
Παρά τις αρνητικές τάσεις, ο EEA εντοπίζει και θετικά σημεία. Η ποιότητα του αέρα έχει βελτιωθεί, η ενεργειακή απόδοση έχει αυξηθεί και η κυκλική οικονομία επεκτείνεται. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κάλυψαν το 2023 πάνω από το ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες η ΕΕ να γίνει κλιματικά ουδέτερη το 2050, εφόσον συνεχιστεί η παρούσα πολιτική.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, η ΕΕ πρέπει να παραμείνει πιστή στους στόχους βιωσιμότητας και να αποφύγει περικοπές στην περιβαλλοντική πολιτική. Διαφορετικά, η ήπειρος κινδυνεύει να βιώσει μη αναστρέψιμη οικολογική και οικονομική υποβάθμιση. «Αυτό που κάνουμε σήμερα θα διαμορφώσει το μέλλον μας», τόνισε η διευθύντρια του EEA, Λένα Υλά-Μονονέν, κατά την παρουσίαση της έκθεσης.