Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φαίνεται να εργάζεται σε μια θεμελιώδη χρηματοοικονομική μεταρρύθμιση της ΕΕ, όπως προκύπτει από (σκόπιμα) διαρρεύσασα έγγραφα των Βρυξελλών σχετικά με την επόμενη χρηματοδοτική περίοδο (2028-2034). Σε αυτά καταγράφονται οι συνέπειες της έκθεσης δομής του Ιταλού πρώην πρωθυπουργού Ντράγκι («η ΕΕ πρέπει να γίνει πιο ανταγωνιστική και οικονομικά ισχυρότερη») και του Στρατηγικού Διαλόγου για τη γεωργία (‘επιδοτήσεις της ΕΕ από εκτάρια προς γεωργικά εισοδήματα, ξεχωριστό κονδύλι για τη βιωσιμότητα’).
Οι δύο αυτές εκθέσεις έρχονται επιπλέον των ετήσιων πολιτικο-διοικητικών διαδικασιών για τον καθορισμό του ετήσιου προϋπολογισμού (2025) και των συναφών πολυετών προβλέψεων. Επιπλέον, κάθε πέντε χρόνια μια νεοσυντιθέμενη Επιτροπή μπορεί να σχεδιάσει πολυετείς προοπτικές.
Μία από τις παραλλαγές που συζητούνται τώρα (βάσει τεχνικών προετοιμασιών) είναι η μερική συγχώνευση των πάνω από 500 ευρωπαϊκών κονδυλίων επιδοτήσεων. Σε αυτή την περίπτωση θα συγχωνεύονταν μεταξύ άλλων τα μεγάλα (περιφερειακά) δομικά ταμεία, το ταμείο για τη κοινή αγροτική πολιτική και το ταμείο για την ανάπτυξη της υπαίθρου.
Η καταβολή των κονδυλίων θα εξαρτάται τότε εν μέρει από τη πολιτική συμμόρφωση των μεμονωμένων κρατών μελών («μεταρρυθμίσεις»). Οι Βρυξέλλες προτίθενται επίσης να εφαρμόσουν τη μεθοδολογία που ήδη ισχύει στα εθνικά στρατηγικά σχέδια (nsp) στη γεωργία σε πολλά περισσότερα πεδία πολιτικής. Στις συμβουλές του διαλόγου της επιτροπής Στροχσνάιντερ υποστηρίζεται επίσης η κατάργηση διαφόρων δεσμευτικών κανόνων των Βρυξελλών.
Η ηγεσία της ΕΕ προφανώς δεν επιθυμεί πλέον να ασχολείται με τέτοια «αστεία». Οι Βρυξέλλες αφήνουν πολλά ζητήματα και εθνικές υπεκφυγές στις χώρες της ΕΕ, αλλά θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις πληρωμές για να δεσμεύσουν τις χώρες σε προτεραιότητες όπως ο ‘ανταγωνισμός’, η ‘καινοτομία’, η ‘ανθεκτικότητα’ και η ‘αμυντική ικανότητα’.
Σύμφωνα με το διαρρευσμένο έγγραφο, οι μελλοντικές αγροτικές επιδοτήσεις πρέπει να συνδέονται με την προώθηση της βιολογικής γεωργίας από τα κράτη μέλη. Πιθανότατα πίσω από αυτό κρύβεται η εκτίμηση ότι οι τρέχουσες επιδοτήσεις της ΚΓΠ θα απορροφηθούν σε μεγάλο βαθμό από την επικείμενη ένταξη της Ουκρανίας.
Στο πείραμα της φον ντερ Λάιεν επιστρέφει στα 27 κράτη μέλη ένα σημαντικά μικρότερο γεωργικό ταμείο και τα κράτη θα αποκτούν περισσότερες δικές τους αρμοδιότητες για να διαχειρίζονται αυτά τα χρήματα σύμφωνα με τα εθνικά τους κριτήρια, αλλά πάντα μετά από έγκριση των Βρυξελλών.
Θεωρητικά παραμένει πιθανό τα κράτη μέλη της ΕΕ να διασκορπίσουν το προϋπολογιστικό πακέτο της φον ντερ Λάιεν με τον συνήθη τρόπο, σε εκατοντάδες επιμέρους κονδύλια. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να θέσει διάφορες προϋποθέσεις κατά την έγκριση του πολυετούς προϋπολογισμού (MFF).