Κάθε πιθανή απαγόρευση ή μείωση της χρήσης γλυφοσάτης στη γεωργία στην ΕΕ πρέπει να προηγείται από μια αξιολόγηση των επιπτώσεων. Σε αυτή πρέπει να εκτιμώνται όχι μόνο οι περιβαλλοντικές συνέπειες, αλλά και οι οικονομικές συνέπειες για τους αγρότες. Αυτή ήταν η κατεύθυνση της ομιλίας πολλών ευρωβουλευτών κατά τη διάρκεια πρόσφατης συζήτησης που διοργάνωσε η EURACTIV.
«Υπάρχει πραγματική ανάγκη για αξιολόγηση επιπτώσεων για κάθε νομοθετική πρόταση», δήλωσε ο Γερμανός χριστιανοδημοκράτης Νόρμπερτ Λινς, πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας του Ευρωκοινοβουλίου. Κατά την επανέγκριση της γλυφοσάτης πρέπει επίσης να εξεταστούν οι επιπτώσεις στην διαθεσιμότητα τροφίμων, τη βιοποικιλότητα και το εισόδημα των αγροτών, ανέφερε ο διευθυντής Μπέρνχαρντ Ουρλ της αξιολογητικής επιτροπής EFSA σε συνέντευξή του στο Euractiv.com
Η γλυφοσάτη είναι μια από τις πιο χρησιμοποιούμενες δραστικές ουσίες στη γεωργία της Ευρώπης. Αυτή τη στιγμή είναι εγκεκριμένη στην ΕΕ, αλλά η έγκριση αυτή λήγει στις 15 Δεκεμβρίου 2022. Ένας αυξανόμενος αριθμός ευρωβουλευτών, ακολουθώντας την προηγούμενη απαγόρευση του RoundUp, ζητούν αυστηρότερους κανόνες χρήσης.
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, κατά την έγκριση ή την ανανέωση ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος, όλες οι πληροφορίες από τον αιτούντα πρέπει να είναι δημόσια προσβάσιμες. Αυτό ακολούθησε από απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ τον Μάρτιο του 2019, που υποχρέωνε την επιτροπή EFSA να έχει πρόσβαση σε όλες τις μελέτες ασφαλείας σχετικά με τη γλυφοσάτη.
Η διαδικασία επανέγκρισης της γλυφοσάτης θα παρακολουθηθεί επομένως στενά από πολλούς στις Βρυξέλλες και στον κλάδο. Η απόφαση για τη γλυφοσάτη, αλλά και η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής φυτοφαρμάκων, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν η ευρωπαϊκή διαδικασία αξιολόγησης θα είναι αρκετά διαφανής.
Επιπλέον, στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας έχουν ανακοινωθεί νέες πολιτικές για την ασφάλεια τροφίμων, τη βιοποικιλότητα, την αγροτική ανάπτυξη και την πολιτική ΚΑΠ. Σύμφωνα με αυτή τη φιλοσοφία, προβλέπεται η μείωση κατά το ήμισυ της χρήσης χημικών στην γεωργία και την κηπουρική μέσα σε δέκα χρόνια. Συνεπώς είναι σαφές ότι η συζήτηση για τη γλυφοσάτη δεν θα λαμβάνει χώρα μόνο στην επιτροπή Γεωργίας (AGRI), αλλά και σε αυτές Περιβάλλοντος (ENVI), Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), Περιφερειακής Ανάπτυξης (REGI) και Οικονομικών (BUDG).
Η ιδέα της προληπτικής αξιολόγησης επιπτώσεων δεν γίνεται δεκτή θετικά από όλους, ιδιαίτερα από περιβαλλοντικούς ακτιβιστές που αντιτίθενται στην επανέγκριση της γλυφοσάτης. Ο Χανς Μούιλερμαν, συντονιστής για τα χημικά στο Pesticide Action Network EU, δήλωσε: «Η καθυστέρηση και η περαιτέρω έρευνα είναι η δοκιμασμένη τακτική καθυστέρησης και η παραδοσιακή απάντηση όσων έχουν ενστάσεις», ανέφερε.
Η Ζεράλντιν Κούτας, γενική διευθύντρια της European Crop Protection Association (ECPA), υποστήριξε την αξιολόγηση και τόνισε ότι οι εκτιμήσεις επιπτώσεων είναι σημαντικές για να γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι συνέπειες μιας απαγόρευσης γλυφοσάτης στην παραγωγή τροφίμων, την απόδοση των σοδειών και το εισόδημα των αγροτών.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η γλυφοσάτη διαθέτει άδεια τουλάχιστον μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2023. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση της ήδη περιορίζεται σταδιακά σε διάφορες χώρες. Η Ολλανδή υπουργός Γεωργίας Καρόλα Σχάουτεν ανακοίνωσε πρόσφατα με επιστολή στο κοινοβούλιο ότι δεν βλέπει λόγο για τέτοια απαγόρευση στην Ολλανδία. Ανέφερε έτσι απαντώντας σε κοινοβουλευτικές ερωτήσεις του Τζιέρντ ντε Γκρουτ (D66). Σύμφωνα με την Σχάουτεν, η οποία ακολουθεί τη γνωμοδότηση της ολλανδικής επιτροπής αξιολόγησης Ctgb, δεν υπάρχουν προς το παρόν νέες επιστημονικές ενδείξεις που να δικαιολογούν απαγόρευση προϊόντων που περιέχουν γλυφοσάτη.