Η έγκριση της έκθεσης της Επιτροπής απαιτεί ειδική πλειοψηφία: τουλάχιστον δεκαπέντε κράτη μέλη της ΕΕ που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν. Ωστόσο, η πολιτική εξίσωση αποδεικνύεται πολύπλοκη, καθώς οι απόψεις διαφέρουν σημαντικά σχετικά με την ανακατανομή των αιτούντων άσυλο και το ύψος των χρηματοδοτικών συνεισφορών.
Ο νέος νόμος προβλέπει μεταξύ άλλων ότι οι αιτήσεις για άσυλο μπορούν να υποβάλλονται ήδη σε γραφεία της ΕΕ εκτός των κρατών μελών και ότι οι αιτούντες άσυλο (εν αναμονή της επεξεργασίας της αίτησής τους) μπορούν προσωρινά να φιλοξενούνται σε κέντρα υποδοχής εκτός των συνόρων της ΕΕ. Η Ιταλία προσπάθησε πέρυσι να το εφαρμόσει μόνη της, αλλά αυτό είναι αντίθετο με τους ισχύοντες κανονισμούς της ΕΕ και ακυρώθηκε από τα δικαστήρια της ΕΕ.
Η καθυστέρηση έχει προκαλέσει κριτική στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η ευρωβουλευτής Birgit Sippel, επικεφαλής διαπραγματευτής της συμφωνίας για τη μετανάστευση, ζητά από την Επιτροπή να δώσει εξηγήσεις για την χαμένη προθεσμία. Έχει πιέσει για έκτακτη συνεδρίαση της επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών ώστε να συζητηθούν οι συνέπειες πιθανής αναβολής.
Οι εντάσεις αυξάνονται επίσης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Η Πολωνία και η Ουγγαρία αντιστέκονται στο υποχρεωτικό σύστημα αλληλεγγύης, ενώ το Βέλγιο ανακοίνωσε ότι δεν θα δεχθεί νέους αιτούντες άσυλο αλλά μόνο θα συνεισφέρει χρηματικά.
Η έκθεση της Επιτροπής πρέπει να καθορίσει ποια κράτη μέλη της ΕΕ ασκούν πιέσεις από τη μετανάστευση και πόσους αιτούντες άσυλο πρέπει να ανακατανεμηθούν «σε άλλα μέρη». Αυτή η ανάλυση της ΕΕ βασίζεται σε αριθμούς αιτήσεων ασύλου, χορηγημένων καθεστώτων και διαθέσιμων δυνατοτήτων φιλοξενίας.
Τα κράτη μπορούν να επιλέξουν πώς θα συνεισφέρουν: είτε ανακατανέμοντας αιτούντες άσυλο από υπερφορτωμένες χώρες, καταβάλλοντας 20.000 ευρώ ανά μη ανακατανεμημένο άτομο ή συμμετέχοντας χρηματικά στην επιχειρησιακή υποστήριξη, για παράδειγμα για κέντρα υποδοχής ή διοικητική επεξεργασία. Αυτό έχει καθοριστεί στη συμφωνία για τη μετανάστευση και το άσυλο που εγκρίθηκε το 2024.
Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα λίστα με επτά λεγόμενες «ασφαλείς χώρες»: το Κόσοβο, το Μπαγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, την Ινδία, το Μαρόκο και την Τυνησία. Αυτό σημαίνει ότι οι αιτήσεις αιτούντων άσυλο από αυτές τις χώρες μπορούν να απορριφθούν πιο γρήγορα και να επιστρέψουν σε αυτές τις χώρες.
Οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα επικρίνουν σφοδρά αυτή τη λίστα. Σύμφωνα με ομάδες όπως η EuroMed Rights, χώρες όπως η Τυνησία, η Αίγυπτος και το Μαρόκο δεν είναι καθόλου ασφαλείς λόγω σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ωστόσο, η Επιτροπή επιμένει ότι η λίστα δεν περιορίζει τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο και είναι απαραίτητη για ένα εναρμονισμένο ευρωπαϊκό σύστημα.