Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι τα κριτήρια ελέγχου για τις πληρωμές από το ταμείο ανάκαμψης του κορωνοϊού (RRF) είναι πολύ γενικά και ασαφή. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να διαπιστωθεί επαρκώς εάν τα δισεκατομμύρια που έχουν εκταμιευθεί συμβάλλουν πραγματικά στους συμφωνημένους στόχους. Οι ελεγκτές χαρακτηρίζουν αυτό σημαντικό κίνδυνο για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών χρημάτων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να εφαρμόσει το σύστημα λογοδοσίας του RRF και σε άλλους προϋπολογισμούς της ΕΕ μετά το 2028. Σύμφωνα με κριτικούς, μεταξύ των οποίων και ο Ολλανδός ευρωβουλευτής Bert-Jan Ruissen, αυτό υπονομεύει τον οικονομικό έλεγχο. Οι Βρυξέλλες φαίνεται να θέλουν να γενικεύσουν ένα πολύ χαλαρό μοντέλο εποπτείας.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο ανακάλυψε ότι πολλοί στόχοι του RRF είναι πολύ ασαφείς ή δύσκολα μετρήσιμοι. Τα κράτη μέλη της ΕΕ παρείχαν συχνά αναξιόπιστες πληροφορίες για τα επιτεύγματα, σύμφωνα με τους ελεγκτές. Ορισμένα προκαθορισμένα ορόσημα ήταν ασαφώς διατυπωμένα, με αποτέλεσμα οι πληρωμές να μην μπορούν πάντα να συνδεθούν με συγκεκριμένες επιδόσεις.
Στις πληρωμές των κονδυλίων ανάκαμψης δεν λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά κόστη ή η συμμόρφωση με κανόνες. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν χρήματα βάσει οροσήμων και στοχευμένων στόχων, χωρίς άμεση σύνδεση με τις δαπάνες των έργων. Οι κυρώσεις για μη επίτευξη αυτών των στόχων παραμένουν σπάνιες.
Παρόλο που το ποσοστό σφαλμάτων στις δαπάνες της ΕΕ μειώθηκε από 5,6% σε 3,6%, παραμένει ακόμη πάνω από το όριο του 2%. Το Ελεγκτικό Συνέδριο υπογραμμίζει ότι η μείωση είναι θετική, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να μην πληροί το δικό της πρότυπο για θετική γνώμη.
Οι ελεγκτές της ΕΕ προειδοποιούν επίσης ότι τα εκκρεμή δάνεια της ΕΕ θα ξεπεράσουν τα 900 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2027. Το κόστος των τόκων του πακέτου ανάκαμψης που ξεκίνησε το 2020 είναι ήδη πολύ υψηλότερο από τα 14,9 δισεκατομμύρια ευρώ που εκτιμούσε η Επιτροπή και μπορεί να αυξηθεί πάνω από τα 30 δισεκατομμύρια.
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο και διάφορους ευρωβουλευτές, αυτό το αυξανόμενο χρέος απειλεί τη βιωσιμότητα των μελλοντικών προϋπολογισμών. Ο Ruissen χαρακτηρίζει την αύξηση των δανείων ως ένα βάρος για την Ένωση, με κόστος που μετατίθεται στις επόμενες γενιές.
Κατά τη γνώμη τους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να εισαγάγει αυστηρότερα πρότυπα για τη χρηματοοικονομική λογοδοσία. Τα ευρωπαϊκά φορολογικά χρήματα πρέπει να συμβάλλουν αποδεδειγμένα σε συγκεκριμένους στόχους όπως η ανταγωνιστικότητα και το κλίμα, και όχι να χάνονται σε ένα σύστημα ασαφών υποσχέσεων και προαιρετικών συμφωνιών.
Επιπλέον, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει ότι μόνο το πέντε τοις εκατό του διαθέσιμου προϋπολογισμού των ταμείων συνοχής έχει δαπανηθεί. Αυτά τα ταμεία προορίζονται για επιδοτήσεις της ΕΕ ώστε να στηρίζουν υπολειπόμενες περιοχές, αλλά πολλά κράτη μέλη δυσκολεύονται να διοχετεύσουν αυτά τα χρήματα. Οι κριτικοί βλέπουν σε αυτό ευκαιρίες για περικοπές και μείωση του προϋπολογισμού στο μισό.