Οι δεξιές και συντηρητικές ομάδες θεωρούν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα έπρεπε να είχε κυρώσει τη συμφωνία εμπορίου Mercosur με τέσσερις χώρες της Νότιας Αμερικής. Η συμφωνία αυτή είχε εγκριθεί από τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ στις 9 Ιανουαρίου και είχε υπογραφεί από τη φον ντερ Λάιεν στην Παραγουάη στις 17 Ιανουαρίου.
Λίγο νωρίτερα, μια πολύ οριακή πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε αποφασίσει να μην αποδεχτεί ακόμη τη διχαστική συμφωνία, αλλά πρώτα να ζητήσει γνωμοδότηση από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Με 334 ψήφους υπέρ και 324 κατά, και 11 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΕ) να παράσχει νομική γνωμοδότηση για τη συμφωνία.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει ενάμισι έως δύο χρόνια. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες και πολιτικοί της ΕΕ έχουν επικρίνει την απόφαση του Κοινοβουλίου, υποστηρίζοντας ότι θέτει σοβαρά σε κίνδυνο τη θέση της ΕΕ στο εμπόριο.
Διαδηλωτές αγρότες από την Ευρώπη χαιρέτισαν την απόφαση για την έναρξη μιας νέας νομικής διαδικασίας. Άλλοι επισημαίνουν ότι οι πολιτικοί της ΕΕ απλώς ανέβαλαν την τελική τους ψηφοφορία. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και διαδικασίες, είναι δυνατόν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θέσει σε ισχύ τη συμφωνία προσωρινά και να την επικυρώσει αργότερα, μετά από έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου της ΕΕ.
Οι επικεφαλής κοινοβουλευτικών ομάδων των δύο μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων στο Στρασβούργο, των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών, έχουν ήδη καλέσει την Επιτροπή να θέσει τη συμφωνία σε ισχύ. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, αυτό μπορεί να γίνει ήδη από τον Μάρτιο.
Ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς επίσης έκανε έκκληση σε αυτό το πλαίσιο. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, δήλωσε ότι λυπάται για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς δημιούργησε ένα νέο εμπόδιο. «Αλλά να είστε ήσυχοι: δεν θα σταματήσουμε. Η συμφωνία Mercosur είναι δίκαιη και ισορροπημένη. Δεν υπάρχει εναλλακτική αν θέλουμε να επιτύχουμε υψηλότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη», είπε ο Μερτς την Πέμπτη.
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι είναι σημαντική για να αντισταθμίσει τις απώλειες εμπορίου λόγω των αμερικανικών δασμών εισαγωγής και για να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα. Οι επικριτές, κυρίως από την Πολωνία και τη Γαλλία, τονίζουν ότι θα αυξήσει τις εισαγωγές φτηνού βοδινού κρέατος και πουλερικών, υπονομεύοντας το εισόδημα των εγχώριων αγροτών τους.
Προηγουμένως, πριν από την ψηφοφορία για την απόλυση των Επιτρόπων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ήδη απορρίψει πολλές προσπάθειες υποβολής μομφής αμφισβήτησης κατά της Επιτροπής της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – ιδίως τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο του 2025, όταν έγιναν δύο απόπειρες.
Η φον ντερ Λάιεν η ίδια δεν παρευρέθηκε στη συζήτηση για τη θέση της, καθώς βρισκόταν στο Νταβός συμμετέχοντας στις διαπραγματεύσεις για έναν επικείμενο εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Το Σαββατοκύριακο αναχωρεί για την Ινδία, με την οποία η ΕΕ ελπίζει να συνάψει μια μεγάλη εμπορική συμφωνία.