Τον Μάιο, η επιτροπή εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα εξετάσει τον νέο δασμό, αφού νωρίτερα τα κράτη μέλη της ΕΕ είχαν ανοίξει ήδη το δρόμο. Πιθανότατα τον Ιούνιο θα ληφθεί η τελική απόφαση στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου.
Οι αγροτικές οργανώσεις και ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ φοβούνται ότι η ξαφνική επιβολή υψηλών δασμών θα οδηγήσει σε αυξημένα κόστη για τους αγρότες, μειωμένες αποδόσεις και αύξηση των τιμών των τροφίμων. Κατά την άποψή τους, είναι αψυχολόγητο να επιβαρύνεται επιπλέον ο αγροτικός τομέας σε αβέβαιους καιρούς χωρίς να προσφέρονται εναλλακτικές λύσεις.
Σύμφωνα με την γεωργική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι επιπτώσεις των νέων δασμών στους ευρωπαίους γεωργούς είναι υπερβολικά μεγάλες. Λόγω των αυξημένων τιμών παραγωγής, κινδυνεύει η ανταγωνιστικότητά τους, ενώ ήδη αντιμετωπίζουν πιέσεις από τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και το αυξανόμενο κόστος. Η γεωργική επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει πρώτα να εξεταστεί πόσο εξαρτώνται τα κράτη μέλη της ΕΕ από τα ρωσικά λιπάσματα.
Επίσης, η ευρωπαϊκή γεωργική ομπρέλα Copa-Cogeca καλεί σε αναβολή. Αυτή η οργάνωση αγροτών και συνεταιρισμών επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να αποτρέψει τους αγρότες από το να γίνουν οικονομικά θύματα γεωπολιτικής πολιτικής. Εάν οι δασμοί τελικά επιβληθούν, η Copa-Cogeca απαιτεί αποζημιώσεις για τους πληγέντες αγρότες ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στην παραγωγή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επιβάλει πολλές κυρώσεις σε ρωσικές πρώτες ύλες, πετρέλαιο και χάλυβα από την αρχή του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Για τα λιπάσματα, όπως και για μέρος των τροφίμων και γεωργικών προϊόντων, αυτές οι κυρώσεις δεν ισχύουν ακόμη. Η συζήτηση για τα λιπάσματα επηρεάζει ευρύτερα ζητήματα εμπορικής πολιτικής και διατροφικής ασφάλειας.
Η ΕΕ παράγει μόλις αρκετά λιπάσματα για να καλύψει πλήρως τις δικές της ανάγκες. Περισσότερο από το σαράντα τοις εκατό των χρησιμοποιούμενων λιπασμάτων στην Ευρώπη προέρχεται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Η προσφορά από άλλες χώρες είναι περιορισμένη ή πιο ακριβή. Μια ξαφνική μεγάλη αύξηση των δασμών εισαγωγής θα γινόταν γρήγορα αισθητή στην ευρωπαϊκή αγροτική αγορα τροφίμων.
Ορισμένοι υπέρμαχοι πιστεύουν ότι η ΕΕ πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από αναξιόπιστους προμηθευτές. Με την προώθηση της στρατηγικής αυτονομίας, η Ευρώπη μπορεί να προστατευτεί από γεωπολιτικές πιέσεις. Ωστόσο, κατά τους επικριτές, με αυτό τον τρόπο τίθεται σε κίνδυνο άσκοπα η διατροφική ασφάλεια.
Ο ολλανδός ευρωβουλευτής Bert-Jan Ruissen (SGP) αναμένει ότι οι δασμοί εισαγωγής θα αυξηθούν σταδιακά. Τονίζει ότι «είναι σημαντικό η επιβάρυνση να μην πέσει στους αγρότες». Επιπλέον, αναφέρει ότι αυτό είναι ένα ακόμη λόγος για να υποστηριχθεί η χρήση γεωργικών λιπασμάτων όπως το Renure, που προάγει την κυκλική οικονομία, είναι πιο βιώσιμο και φθηνότερο για τους αγρότες, σύμφωνα με τον Ruissen.
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για ένα νέο εμπορικό καθεστώς με την Ουκρανία, η οποία πριν από τον πόλεμο εισήγαγε πολλά λιπάσματα από τη Ρωσία. Αυτό προσθέτει επιπλέον χρονική πίεση και πολυπλοκότητα στη συζήτηση. Επίσης, το ελεύθερο εμπόριο με την Ουκρανία τίθεται υπό πίεση, όπως και η ανταγωνιστικότητα των αγροτών στις ανατολικοευρωπαϊκές γειτονικές χώρες.