Ο ενδιάμεσος στόχος για το έτος 2040 θεωρείται ως ένα κρίσιμο βήμα προς την πλήρη κλιματική ουδετερότητα το 2050. Υπάρχει διαφωνία για το ύψος και το περιεχόμενο της επιδίωξης. Οι υπουργοί περιβάλλοντος συζήτησαν τα σχέδια την Πέμπτη, αλλά επισήμαναν μετά τη συνάντηση ότι οι ηγέτες των κυβερνήσεων τον επόμενο μήνα μπορούν ακόμη να πάρουν αποφάσεις.
Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα εξετάσουν το ζήτημα στις 23 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Μετά θα διοργανώσει η Δανία, που προεδρεύει της ΕΕ, μια επιπλέον σύνοδο των υπουργών περιβάλλοντος. Η διχόνοια συμβαίνει σε μια ευαίσθητη στιγμή. Η Ευρώπη πρέπει να υποβάλει έγκαιρα αξιόπιστες προτάσεις στην επερχόμενη κορυφή για το κλίμα των Ηνωμένων Εθνών.
Χωρίς συμφωνία, οι χώρες της ΕΕ διατρέχουν τον κίνδυνο να υπονομεύσουν το διεθνές ρόλο της ΕΕ ως ηγέτιδας στο κλίμα. Ως προσωρινή λύση συμφωνήθηκε τώρα ένα «προσωρινό σήμα». Μια τέτοια «δήλωση» θα ήταν κατευθυντήρια αλλά δεν θα περιέχει δεσμευτικό αριθμό, παρά ένα στόχο προς επίτευξη. Αυτό πρέπει να παρέχει σαφήνεια στο εξωτερικό κοινό, ενώ στο εσωτερικό θα παραμένει χώρος για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.
Ένα σημαντικό σημείο διαφωνίας είναι το αν οι επενδύσεις έξω από την ΕΕ μπορούν να λογίζονται ως μείωση. Οι υποστηρικτές βλέπουν τα πιστωτικά δικαιώματα άνθρακα στο εξωτερικό ως ευκαιρία για ταχύτερη παγκόσμια μείωση εκπομπών και στήριξη καινοτόμων έργων. Οι αντίπαλοι ανησυχούν ότι αυτό αφαιρεί το κίνητρο από τις χώρες εντός ΕΕ να κάνουν περισσότερα οι ίδιες.
Ο Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χουκστρα, τονίζει ότι ο στόχος του 2040 είναι απαραίτητος για να διατηρηθεί πορεία προς το 2050. Χωρίς σαφή ενδιάμεσο σταθμό, ο τελικός στόχος της κλιματικής ουδετερότητας κινδυνεύει να θολώσει. Ταυτόχρονα, ορισμένες χώρες επισημαίνουν την ανάγκη να ληφθεί υπόψη οικονομικός αντίκτυπος και ενεργειακή ασφάλεια.
Χώρες όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Τσεχία και η Μάλτα αντιτίθενται σε πολύ φιλόδοξο κείμενο και ακόμη και μεγάλες χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία είναι επιφυλακτικές. Στην άλλη πλευρά βρίσκονται χώρες όπως η Ισπανία και η Σουηδία, που δεν θέλουν να χαμηλώσουν τον πήχη. Η τρέχουσα προεδρία της ΕΕ (Δανία) επιδιώκει να επιτύχει συμβιβασμό φέτος το φθινόπωρο.
Αυτό που είναι σαφές: η συζήτηση για τον στόχο του 2040 θα συνεχίσει να απασχολεί την ευρωπαϊκή πολιτική τους επόμενους μήνες. Το αποτέλεσμα θα είναι καθοριστικό για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως παγκόσμιου παίκτη στο κλίμα και για την πορεία που θα διαλέξει η ήπειρος τις επόμενες δεκαετίες.
Τον τελευταίο καιρό, σε πολλές χώρες της ΕΕ ακούγονται όλο και πιο συχνά φωνές που λένε ότι η ΕΕ θα αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις (αναδιάρθρωση της βιομηχανίας, οικοδόμηση ευρωπαϊκής άμυνας κ.ά.), και ότι κάποιες προηγουμένως υποσχεθείσες επενδύσεις και επιδοτήσεις για το Κλίμα και το Περιβάλλον θα πρέπει να μετατεθούν σε μακροπρόθεσμη βάση.