Οι ηγέτες των 27 χωρών της ΕΕ δεν κατάφεραν κατά τη διάρκεια της διήμερης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες να καταλήξουν σε συμφωνία για τον ευρωπαϊκό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την περίοδο 2028–2034. Μια επιπλέον σύνοδος κορυφής στις 26 Νοεμβρίου στοχεύει στην υπέρβαση του αδιεξόδου.
Ο πρόεδρος Αντόνιο Κόστα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα πρέπει τότε να παρουσιάσει μια προσαρμοσμένη πρόταση. Τις προσεχείς εβδομάδες θα συμβουλευτεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μεμονωμένες κυβερνήσεις για πιθανά μέτρα περικοπών και νέες πηγές εσόδων. Ο Κόστα επιθυμεί να επιτευχθεί συμφωνία πριν τα Χριστούγεννα, αλλά αρκετοί ηγέτες εκφράζουν αμφιβολίες για το αν αυτό είναι εφικτό.
Περαιτέρω περικοπές
Η τρέχουσα συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας της ΕΕ προβλέπει περίπου 160 δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερες δαπάνες σε σχέση με όσα πρότεινε αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό δεν είναι ικανοποιητικό για τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, τη Σουηδία, τη Δανία και τη Φινλανδία. Θεωρούν ότι η ΕΕ θα πρέπει να περιορίσει περαιτέρω τις δαπάνες της, δεδομένης της μεγάλης οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζουν και οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Promotion
Ιδιαίτερα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς πιέζει για περαιτέρω περικοπές. Βρίσκει τις προτεινόμενες ευρωπαϊκές δαπάνες υπερβολικά υψηλές και θέλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εστιάσει περισσότερο στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα. Αντίθετα, υπάρχουν χώρες που επιδιώκουν να αποτραπεί η αποδυνάμωση των υφιστάμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων στήριξης.
Μια ομάδα δεκαέξι χωρών της ΕΕ αντιτίθεται στη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων και της χρηματοδοτικής υποστήριξης προς τις φτωχότερες περιφέρειες. Φοβούνται ότι αυτές οι παραδοσιακές ευρωπαϊκές δαπάνες θα μειωθούν προκειμένου να χρηματοδοτηθούν νέες (οικονομικές και στρατιωτικές) προτεραιότητες. Αυτό προκαλεί αντίθεση όχι μόνο μεταξύ των συμφερόντων πλουσιότερων και φτωχότερων κρατών μελών, αλλά και διαφορετικές απόψεις για τα μελλοντικά καθήκοντα της ΕΕ.
Νέοι φόροι
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Κόστα προσπαθεί να γεφυρώσει τις διαφορές προτείνοντας νέες ευρωπαϊκές πηγές εσόδων (δηλαδή: φόρους). Μεταξύ των σκέψεων είναι φόροι για τον καπνό, τα ηλεκτρονικά απόβλητα και τις εκπομπές CO₂. Αναφέρονται επίσης φόροι σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, κρυπτονομίσματα και τη βιομηχανία τυχερών παιχνιδιών. Με τα επιπλέον έσοδα, οι εθνικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να συνεισφέρουν λιγότερο στον κοινό προϋπολογισμό.
Ωστόσο, και σε αυτό το θέμα υπάρχει μεγάλη διχογνωμία. Η Γαλλία θεωρεί ότι οι νέες ευρωπαϊκές πηγές εσόδων αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για συμφωνία προϋπολογισμού. Η Σουηδία αμφιβάλλει για τα οφέλη, ενώ ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ προειδοποιεί ότι οι νέοι φόροι δεν είναι πανάκεια. Επιπλέον, και τα 27 κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν ξεχωριστά σε τέτοια μέτρα.
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιτίθεται σε δραστικές περικοπές. Η πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα εκτιμά ότι οι ηγέτες δεν μπορούν να διατυπώνουν συνεχώς νέες ευρωπαϊκές φιλοδοξίες και ταυτόχρονα να μειώνουν τα αναγκαία κονδύλια. Προειδοποιεί ειδικά για περικοπές στην άμυνα, την επιστημονική έρευνα, τις υποδομές και την προστασία από καταστροφές. Χωρίς επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους, το Κοινοβούλιο απειλεί να απορρίψει τον νέο προϋπολογισμό.
Εκλογές
Επιπλέον, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποιεί ότι η ιρλανδική πρόταση μειώνει στο μισό το δημοσιονομικό περιθώριο για απρόβλεπτες κρίσεις. Κατά τη γνώμη της, η ΕΕ τα τελευταία χρόνια έχει μάθει πόσο σημαντικά είναι τέτοια αποθεματικά. Η διαπραγμάτευση δυσκολεύεται περαιτέρω λόγω εκλογών που θα γίνουν φέτος το φθινόπωρο στην Ισπανία και του χρόνου στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία. Ιδιαίτερα ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν πιέζει για συμφωνία πριν το τέλος της χρονιάς.