نخستوزیر بریتانیا، بوریس جانسون، این هفته طرح جدیدی را برای پیشبرد مذاکرات با اتحادیه اروپا درباره توافق تجاری ارائه خواهد کرد. امید میرود که پنجمین دور مذاکرات "فشردهتر" که از روز دوشنبه آغاز میشود، راهگشایی ایجاد کند.
بر اساس گزارش روزنامه مالی بریتانیا، فایننشال تایمز، به گفته دیپلماتهای حاضر در مذاکرات پسابرگزیت، لحن مذاکرات تا حدی نرمتر به نظر میرسد. پس از نشست ویدئویی هفته گذشته، دو طرف از مرحله جدیدی سخن میگویند که در آن مذاکرات کمتر رسمی و تمایل بیشتری به انجام توافق دیده میشود.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا طرحهایی برای این مذاکرات فشردهتر را مورد حمایت قرار میدهند. اتحادیه اروپا حاضر است به توافقی "بلندپروازانه" دست یابد، طبق گفته این روزنامه بریتانیایی. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هفته گذشته اعلام کرد که کار بر روی برگزیت هنوز به نیمه راه نرسیده، اما تمام تلاشها برای رسیدن به توافق به کار گرفته شده است. در عین حال، بروکسل هشدار داده که باید برای برگزیت بدون توافق نیز آماده شد، اگر مذاکرات بینتیجه باشد.
دسترسی به بازار داخلی اروپا برای حامیان برگزیت نقطه اختلاف بزرگی باقی مانده است. بروکسل میخواهد به بریتانیا دسترسی بدون موانع تجاری به بازار داخلی را بدهد، اما در عوض از شرکتهای بریتانیایی میخواهد که به قوانین سختگیرانه اتحادیه اروپا پایبند بمانند. این خواسته از نظر لندن مغایر با حاکمیت بریتانیایی است که محور اصلی برگزیت محسوب میشود. مذاکرات تاکنون نیز در زمینه ماهیگیری به بنبست رسیده است؛ اتحادیه اروپا درخواست دارد پس از برگزیت به آبهای بریتانیا دسترسی مشابه داشته باشد، اما بریتانیا میخواهد بخشی از آبهای خود را برای ماهیگیران اروپایی محدود کند.
اکنون به نظر میرسد بریتانیاییها در حال انجام مقدمات بازگشت بازرسیهای گمرکی در محلهای استقرار کانتینرها در بنادر اروپایی و بریتانیایی هستند. در چنین شرایطی، پیچیدگیهای اداری مرتبط با تعرفههای واردات و محاسبه مالیات بر ارزش افزوده نیز دوباره وارد عمل خواهند شد. در این چارچوب، فهرستی از محصولات کشاورزی «سبز» منتشر شده که بریتانیا حق خود را برای استثناء از استانداردهای اتحادیه اروپا در آن محفوظ میداند. بر اساس آن، برای برخی از محصولات صادراتی بریتانیا باید از این پس تعرفههای وارداتی اتحادیه اروپا پرداخت شود.
در مقابل، بریتانیا بازرسیهای گمرکی (و تعرفههای واردات!) را برای سبزیجات، میوهها و محصولات کشاورزی اروپایی اعمال خواهد کرد. تعرفهها برای محصولات مختلف کشاورزی مانند سبزیجات، میوهها و گلهای زینتی اعمال میشود. این فهرست هنوز نهایی نشده و محصولات متنوعی را شامل میشود. بریتانیا بیش از نیمی از گوجهفرنگی، پیاز، خیار، فلفل دلمهای و کاهوی مصرفی خود را وارد میکند که بخش اعظم آن از هلند میآید.
با فرض سناریوی "بدون توافق"، دولت بریتانیا فهرستی از اقدامهای گمرکی را که از سال 2021 اعمال خواهد شد، پیشنهاد داده است که در سه مرحله در اول ژانویه، اول آوریل و اول ژوئیه به اجرا در میآید. از اول ژانویه 2021، واردات کالاهای استاندارد باید مطابق مقررات پایه گمرکی بریتانیا باشد. واردات کالاهای پرخطر (مانند اصلیترین میزبانان گیاه Xylella) نیازمند اعلام قبلی و مدارک سلامت است، به گزارش سفارت هلند در لندن. این گونه محصولات در محلی مشخص در بریتانیا به صورت فیزیکی بازرسی میشوند (مثلاً در دفاتر مشتری).
از اول آوریل 2021 اعلام قبلی و مدارک سلامت برای همه محصولات گیاهی تحت مقررات لازم است. از اول ژوئیه 2021 اظهارنامه واردات کامل الزامی میشود. تعرفههای وارداتی در هنگام ورود به بریتانیا باید پرداخت شوند. بریتانیا برای محصولات نهالکاری تعرفه وارداتی ندارد اما احتمالاً برای گلهای شاخهای این تعرفه اعمال میشود (۸٪). از اول ژوئیه، بریتانیا قصد دارد بازرسیهای فیزیکی و نمونهبرداری بیشتری در مرزهای خود انجام دهد.