سران کشورها و رهبران دولتهای اتحادیه اروپا برای سومین بار در کمتر از دو هفته گرد هم میآیند تا بحران کرونا را بررسی کنند. این نشست مجدداً به صورت ویدیو کنفرانس برگزار میشود. سران درباره نحوه مقابله با پیامدهای اقتصادی شیوع ویروس بحث میکنند تا دچار فروپاشی مالی نشوند.
هنوز در مورد یارانههای اضافی اروپایی اختلاف نظر وجود دارد، همانطور که چهارشنبه در جلسه وزرای دارایی مشخص شد. نه کشور روز چهارشنبه خواستار ایجاد یک «ابزار بدهی» اروپایی شدند، اما دیگر کشورهای اتحادیه اروپا محتاطتر هستند. هلند حتی صراحتاً مخالف تجمیع بدهیهای کشورهای اتحادیه اروپا است. این ممکن است اوراق قرضه یورو یا به این شکل «اوراق قرضه کرونایی» نامیده شود.
ممکن است سران کشورها از وزرای دارایی کشورهای حوزه یورو بخواهند تا اعتبارات را از طریق صندوق اضطراری ESM برای سرمایهگذاریهای مرتبط با کرونا فراهم کنند. کشورهای حوزه یورو سهامداران این صندوق ESM هستند. دولت ایتالیا میخواهد از این صندوق ESM برای مقابله با بحران کرونا استفاده کند بدون شرایط معمول. در حال حاضر دریافت کمک از این صندوق مستلزم اجرای اصلاحات است. ایتالیا یکی از کشورهای بشدت آسیب دیده از پاندمی کرونا در جهان است.
گیوسپه کونته، نخستوزیر ایتالیا پیشتر خواستار استفاده از صندوق ESM شده بود. این صندوق در حال حاضر قادر است تا ۴۱۰ میلیارد یورو وام دهد. ESM همچنین میتواند برنامهای ارائه دهد که به بانک مرکزی اروپا اجازه میدهد بدون محدودیت اوراق قرضه دولتی کشورهای حوزه یورو را خریداری کند. چنین امری تاکنون سابقه نداشته است. کشورهای عضو بر سر استفاده از این صندوق تقسیم نظر دارند. وزیر دارایی هلند، وپکه هوکسترا، پیشتر اعلام کرده بود که صندوق اضطراری تنها زمانی باید وارد عمل شود که تمامی اقدامات حمایتی اقتصادی دیگر در بحران کرونا شکست خورده باشند.
اما اکنون فشار بر هلند افزایش یافته است، زیرا نه کشور به رهبری رئیسجمهور فرانسه ماکرون و وزیر ایتالیایی کونته خواهان معرفی «اوراق بدهی» جدیدی هستند که تمام ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا باهم پول جمعآوری کنند. در این صورت پول از صندوق ESM کشورهای حوزه یورو نخواهد آمد، بلکه از اوراق قرضه دولتی تمام ۲۷ کشور اتحادیه اروپا تأمین میشود. ماکرون میگوید این کار برای تأمین مالی بستههای سیاستی مقابله با تأثیرات اقتصادی ویروس مفید است.
ماکرون این درخواست را در نامهای سرگشاده خطاب به رئیس اتحادیه اروپا، چارلز میشل، مطرح کرده است. این نامه به همراه رهبران ایتالیا، بلژیک، یونان، ایرلند، لوکزامبورگ، اسلوونی، اسپانیا و پرتغال امضا شده است. این امر کاملاً جدید نیست، زیرا در بحران قبلی نیز فرانسه حامی قوی اوراق قرضه اروپایی بود، چرا که به این ترتیب وامها ریسک کمتری دارند. به ویژه کشورهایی ثروتمند مثل آلمان و هلند ضامن هستند.
همانند آن زمان، هلند و آلمان استقبال نمیکنند. گروه یورو احتمالاً به توافق نمیرسند و بحث را به نشست ویدیوکنفرانسی رهبران دولتها که پنجشنبه شب برگزار میشود، واگذار خواهند کرد. حتی در آن جلسه نخست وزیر روتا هم با خوشحالی استقبال نخواهد کرد. در محافل کابینه هلند گفته میشود: «کشورهایی که اصلاحات را به تعویق انداختند اکنون پر سر و صدا خواهان انواع عجیب اصلاحات هستند و ما این کار را نمیکنیم.»
با این رویکرد، نخست وزیر مارک روتا احتمالاً پنجشنبه شب در اتحادیه اروپا بار دیگر به عنوان «مقتصد و خسیس» شناخته خواهد شد، پس از آنکه قبلاً در بروکسل به افزایش اندک بودجه بلندمدت اتحادیه اروپا اعتراض کرده بود. این موضعگیری تردید ایجاد کرده است که آیا دیگر کشورهای اتحادیه اروپا حاضر به پذیرش درخواست هلند برای حمایت مالی بیشتر از بخشهای بزرگتر کشاورزی و باغداری هلند خواهند بود یا خیر.