دیوان حسابرسی اروپا (ERK) اعلام کرد که اوکراین، علیرغم حمایت و یارانههای اتحادیه اروپا، هنوز با فساد گستردهای مواجه است. اتحادیه اروپا در سالهای اخیر تلاش کرده قوه قضائیه را بهبود بخشد، اما به گفته حسابرسان، این اقدامات نتایج مورد انتظار را به همراه نداشته است.
اتحادیه اروپا بیش از بیست سال است که اوکراین را در برنامه اصلاحاتش حمایت میکند. فساد گسترده و گروگانگیری دولت هنوز در اوکراین فراگیر است؛ این مسائل نه تنها رقابت و رشد را مختل میکنند، بلکه به فرآیند دموکراتیک نیز آسیب میزنند.
اتحادیه اروپا مدتی است که از ارتباطات بین الیگارشها، مقامات بلندپایه، سیاستمداران، قوه قضائیه و شرکتهای دولتی در اوکراین آگاه است. حسابرسان اشاره میکنند که اتحادیه اروپا استراتژی واقعی برای مقابله با فساد گسترده تدوین نکرده است. به عنوان مثال، جریانهای مالی غیرقانونی و پولشویی تنها به صورت حاشیهای مورد رسیدگی قرار میگیرند.
در بسیاری از موارد، به کمکهای اتحادیه اروپا شرایطی ضمیمه شده بود، اما این شرایط معمولاً به شکل بسیار گستردهای تفسیر میشدند که منجر به ارزیابیهای نامتناسباً مثبت شده است. حسابرسان سیستم بدون ویزا را به عنوان نمونه میآورند. عملکرد این سیستم بازنگری نشد، هرچند که دو مورد از سه شرط برای حمایت اتحادیه اروپا برآورده نشده بود.
با این حال، از آنجا که بسیاری از شرکتها در اوکراین انحصارها یا الیگوپولیهای فاسد محسوب میشوند، حسابرسان معتقدند اتحادیه اروپا باید به طور مستقیمتر عمل میکرده تا موانع رقابت آزاد و عادلانه را برطرف کند. «اوکراین نیازمند استراتژی هدفمند و کارآمدی برای مقابله با قدرت الیگارشها و کاهش گروگانگیری دولت است.»
«اتحادیه اروپا میتواند نقش بسیار مهمتری ایفا کند نسبت به آنچه تاکنون انجام شده است» این گفته یوهان پارتس، عضو دیوان حسابرسی اروپا است که مسئول گزارش است.
با این حال، پروژههای توسعه ظرفیت به بازنگری قانون اساسی اوکراین و تعداد زیادی از قوانین کمک کردهاند. حسابرسان اذعان دارند که این اقدامات همچنین از تأسیس دیوان عالی جدید حمایت کردهاند. اما این دستاوردها دائماً در خطرند، به دلیل تلاشهای فراوان برای دور زدن قوانین و تضعیف اصلاحات.
کل سیستم تحقیقات، تعقیب و دادرسی پروندههای فساد در سطوح بالا بسیار آسیبپذیر است. اگرچه دیوان عالی مبارزه با فساد نتایج امیدوارکنندهای از خود نشان میدهد، کارایی، استقلال و پایداری آن مرتباً زیر سوال میرود.
اوکراین عضو برنامه شراکت شرقی اتحادیه اروپا است و از صندوق همسایگی اروپایی حمایت میگیرد. کمیسیون اروپا از سال ۲۰۱۴ حدود ۵.۶ میلیارد یورو برای کمک مالی کلان و ۲.۲ میلیارد یورو برای برنامههای حمایتی اختصاص داده است. کمیسیون همچنین ضامن ۴.۴ میلیارد یورو وام از بانک سرمایهگذاری اروپا است. اتحادیه اروپا بزرگترین کمکدهنده به اوکراین است.