Saksóknarar í máli fjögurra grunaðra í tengslum við MH17 flugvélaslysið neita aðstandendum um aðgang að fullri sakamáladómskránni. Ríkissaksóknari óttast að sönnunargögnin leki til fjölmiðla í gegn um aðstandendur, sem gæti skapað einhvers konar „réttarskapandi fjölmiðlaspektakel“.
Sumir aðstandendur eru ósammála þessu og vilja geta lesið allt. Samkvæmt lögmönnum þeirra er það „að vita allt“ mikilvægt fyrir sársaukavinnslu. Einmitt sú staðreynd að saksóknararnir vilja (ennþá) ekki deila sumum sönnunargögnum vekur, að mati gagnrýnenda, þá tilfinningu að Ríkissaksóknari eigi eitthvað að fela. Enn fremur skiptir máli að Ríkissaksóknari gerir meginmun á milli þess að „gera opinbert“ og „veita aðstandendum aðgang“, eins og kom fram í skýringu á blaðamannafundi.
Þolendur og aðstandendur eiga samkvæmt lögum rétt á gögnum úr dómsmálinu ef mál er höfðað. Slík gögn innihalda meðal annars skýrslur lögreglu, vitnaskýrslur og rannsóknarskýrslur. Í hegningarlögum segir að þolendur eigi rétt á „afriti af málsgögnum sem skipta þeim máli“. Aðstandendur segja að öll gögnin séu „þeim mikilvæg“.
En Ríkissaksóknari sendi aðstandendum MH17 síðasta haust bréf þar sem segir að þeir fái ekki að lesa nema samantekt. Ríkissaksóknari segir að aðstandendur fái 160 blaðsíðna samantekt, en að allt 36.000 blaðsíðna málið haldist vertrað. Með þessu mun meira en 99% rannsóknarniðurstaðna haldast leynd fyrir aðstandendum.
Venjulega fá þolendur og aðstandendur nauðsynleg gögn löngu fyrir dómsmálsupphaf. Samkvæmt Ríkissaksóknara virðist það ekki vera æskilegt í MH17 málinu. Lögin leyfa að hafna afhendingu gagna ef það gæti skaðað rannsókn eða ákæru. Lögmenn aðstandenda telja að því sé ekki að skipta hér.
Þar að auki kom fram í áheyrninni þriðjudaginn á öðrum degi að lögmenn hafa fengið aðgang að enn óbirtri skýrslu um „stóru línurnar í málinu“ hjá Ríkissaksóknara, en ekki aðrar mikilvægar tengdar skýrslur. Lögmenn virðast hafa þurft að lofa að deila ekki þessum upplýsingum með sínum viðskiptavinum/aðstandendum.
Piet Ploeg, formaður Stiftelsen Vliegramp MH17, sem stendur fyrir hönd flestra aðstandenda, er ósáttur við ákvörðun Ríkissaksóknara. Þeir vilja eins mikið aðgang að málsgögnum og hægt er og sem fyrst. Aðstandendur vilja nýta sér rétt sinn til að tjá sig. Til að undirbúa sig þurfa þeir að vita hvaða sönnunargögn eru til og hvað vitnin hafa sagt nákvæmlega. Að fá aðeins 160 blaðsíðna samantekt finnst honum lítið. Þú veist ekki hvað stendur í hinum 36.000 blaðsíðunum, sagði hann. Ríkissaksóknari telur að 160 blaðsíðurnar séu nægar til að undirbúa sig.