Í Danmörku hafa ríkisstjórnin og bændasamtökin komist að samkomulagi um verulega minnkun á loftmengun. Áætlað er að kolefnisdíoxíðslosunin, sem nú nemur 15 milljónum tonna, verði næstum helminguð og falli niður í 8 milljónir tonna fyrir árið 2030.
Flest (1 milljón tonn) verður náð með því að taka um 100.000 hektara af votlendi við strandlínu úr framleiðslu, þetta svæði hefur hingað til verið drenkt, en verður það ekki lengur. Samhliða víðtækri skógrækt og landbúnaði er áætlað að losuninni verði lækkað um rétt undir milljón tonn af kolefnisdíoxíði.
Danska stjórnvöld hafa afmarkað á kortum svæði þar sem losunarlækkun getur náð mestum árangri. Í framkvæmd upplýsir bóndi stjórnina hvort jarðeign hans henti og gerir samkomulag varðandi nýtingu hennar. Akurinn undir samningnum skal viðhaldið á náttúrulegan hátt. Það þýðir að akrana má ekki dæla þurrum og ekki má rækta á þurrum árum.
Krafa um græna umbreytinguna kemur ekki frá dönsku stjórninni, heldur hafa landbúnaðarsamtökin sjálf sett fram aðgerðirnar. „Við höfum tekið ábyrgð á að gera aðgerðir svo að markmiðum um losunarlækkun verði náð. Pólitíkusar bera ábyrgð á að finna fjármagn til þess,“ sagði Jan Laustsen, framkvæmdastjóri danska landbúnaðar- og matvælaráðsins nýverið.
Í dönskum landbúnaði var ljóst að harðar reglugerðir og þvinganir myndu koma til að hemja losunina, svo að gera samning út frá eigin forsendum var betri og sjálfbærari lausn. Kerfið byggist enn sem komið er á sjálfboðavinnu. Enn er þó óljóst hvaða bætur bændur munu fá.
„Bændur eru óvissir og efins um hvað samningurinn felur í sér og hvað það þýðir til langs tíma,“ útskýrir Laustsen. Hingað til hafa því verið gerðir mjög fáir samningar. Það þarf líka að leysa úr því hvernig hugsanlegar bætur verða skattlagðar.
100.000 hektar eru aðeins 3-4 prósent af landbúnaðarsvæði Danmerkur. „Hættan er sú að það náist ekki sjálfboðaliðasamkomulag um losun á þessu svæði og þá koma til greina þvinganir,“ segir Laustsen.
Laustsen segir að svo lengi sem viðræðurnar ganga og skattamál og bótamál megi leysa, ætti að vera unnt að ná losunarlækkun fyrir 100.000 hektara. „Bændur skilja að mjög margt þarf að gera til að ná loftslags- og umhverfismarkmiðum,“ segir Laustsen um andrúmsloftið innan bændasamfélagsins.
„Enginn vill gefa landið sitt upp að eigin frumkvæði, en ef þetta gerist í sameiningu og sjálfboðavinnu gæti það verið stórt skref fram á við.“