Írska formennska ESB hefur lagt fram endurskoðað fjárlagafrumvarp að upphæð 1,83 billjón evra fyrir tímabilið 2028–2034. Það er 8% minna en næstum 2 billjónir evra sem framkvæmdastjórn ESB hafði upphaflega viljað. Írland reynir með þessu að ná málamiðlun milli ríkja sem vilja spara mikið og ríkisstjórna sem vilja vernda núverandi styrki.
Minna eða meira
Sjö „sparandi“ ríki telja að þessi niðurskurður nægi ekki. Þýski kanslarinn Friedrich Merz kallar tillöguna engan grundvöll samkomulags. Einnig Dutch fjármálaráðherrann Eelco Heinen efast um hvort samkomulag verði mögulegt á þessu ári. Sjö ríkin vilja spara hundruði milljarða evra til viðbótar.
Á móti standa sautján ríki, undir forystu Ítalíu, Spánar og Póllands, sem eru andvíg miklum niðurskurði í landbúnaðarstyrkjum og svæðisbundnum stuðningi. Írland mætir þessum hópi með aðeins 3% niðurskurði í styrknum, verulega lægra en í öðrum fjárlagaliðum. En landbúnaðarsamtök hafa hafnað þessum takmörkuðu niðurskurði með afgerandi hætti.
Promotion
Hagkerfi
Þyngstu niðurskurðirnir bitna á þeim áætlunum sem ESB notar til að styrkja hagkerfið. Fyrir rétt rúmum tveimur árum var tillögum fyrrverandi formanns ESB, Draghi, fögnuð innan ESB-hópa, þar sem þær áttu að „að lokum fjárfesta í sterkara og nútímalegra evrópsku hagkerfi“.
Evrópski samkeppnis- og rannsóknasjóðurinn fær um 362 milljarða evra, samanborið við 409 milljarða upphaflega. Alþjóðlegt samstarf minnkar einnig verulega. Útgjöld til evrópskra stjórnsýslna lækka um næstum 9%.
Forgangsmál
Nýju niðurskurðartillögurnar skapa ný átök. Einmitt sparandi ríkin vilja úthluta meira fé til varnarmála, öryggis, rannsókna og sterkara evrópsks iðnaðar. Írland reynir að sameina þessi forgangsmál með núverandi stuðningi til bænda og svæða, en fær gagnrýni frá ýmsum áttum.
Í Evrópuþinginu eru einnig andmæli við niðurskurðinn. Evrópuþingmenn vilja að eyðslan verði um 10% meiri en tillaga framkvæmdastjórnarinnar. Þeir vara við að frekari niðurskurðir takmarki möguleika til fjárfestinga í öryggi, efnahagsþróun og öðrum evrópskum forgangsmálum.
Skattar
Þá ríkir ósætti um fjármögnun. Írland leggur til nýja evrópska álögur sem eigi að skila um 55 milljörðum evra árlega. Þær lúta meðal annars að fyrirtækjum, tóbaki, rafrænum úrgangi og CO₂-losun. Evrópuþingið vill auk þess leggja evrópska skatt á stafrænar þjónustur, netveðmál og rafmyntartekjur á internetinu.
Ríkistjórnarforsetar ræða írsku tillöguna 15. og 16. október og síðar geta sérfræðingar í ESB-ráðunum tekið hana til meðferðar í nóvember. Írland vill ná samkomulagi fyrir lok desember áður en niðurstöður kosninga í Spáni, Frakklandi, Ítalíu og Póllandi geti flækt samningaviðræður enn frekar. Öll 27 ESB-ríkin þurfa að samþykkja og Evrópuþingið þarf einnig að veita samþykki sitt.