Ríkisstjórnarleiðtogar 27 Evrópusambandsríkja náðu því ekki saman á tveggja daga fundi sínum í Brussel um langtímafjárlög Evrópusambandsins fyrir 2028–2034. Aukafundur þann 26. nóvember á að brjóta upp viðsnúningsstöðu.
Forseti Evrópuráðsins, António Costa, þarf þá að koma með endurskoðaðan tillögu. Hann mun á næstu vikum ræða við framkvæmdastjórn Evrópu og einstakar ríkisstjórnir um mögulegar niðurskurðar aðgerðir og nýjar tekjur. Costa ætlar sér að ná samkomulagi fyrir jól, en nokkrir ríkisstjórnarleiðtogar efast um hvort það sé unnt.
Meiri niðurskurður
Núverandi málamiðlunar tillaga frá írsku formennskunni í ESB gerir ráð fyrir um 160 milljörðum evra minni útgjöldum en upphaflegt tillaga framkvæmdastjórnarinnar. Þessu finnst Þýskalandi, Hollandi, Austurríki, Svíþjóð, Danmörku og Finnlandi ekki nóg. Þau telja að ESB þurfi að minnka útgjöldin enn frekar þar sem einnig eru miklar fjárhagslegar þrýstings á landsfjárlögin.
Promotion
Ákveðinn þrýstingur kemur frá þýska kanslaranum Friedrich Merz sem hvetur til frekari sparnaðar. Hann telur tillöguna um evrópsk útgjöld of há og vill að Brussel einbeiti sér meira að samkeppnishæfni og varnarmálum. Á móti standa ríki sem vilja koma í veg fyrir að núverandi stuðningsáætlanir ESB verði skertar.
Hópur sextán ESB-ríkja hafnar því að skerða landbúnaðarstyrki og fjárhagsstuðning til fátækari svæða. Þau óttast að hefðbundin evrópsk útgjöld verði felld niður til að fjármagna nýjar efnahagslegar og hernaðarlegar forgangsverkefni. Þetta dregur ekki aðeins dilk á eftir sér í hagsmunamálum ríkari og fátækari aðildarríkja heldur einnig í ólíkum skoðunum á framtíðarhlutverkum ESB.
Nýr skattar
Forseti ráðsins, Costa, reynir að brúka mótsagnir með því að leggja fram tillögu um nýjar evrópskar tekjur (les: skatta). Hugmyndir eru um gjöld á tóbak, rafrænan úrgang og losun CO₂. Einnig eru nefndir skattar á stórar tæknifyrirtæki, rafmyntir og fjárhættuspilaiðnaðinn. Með auknum tekjum gætu þjóðríkin þurft að leggja minna til sameiginlegs fjárlags.
En einnig eru miklar deilur um þetta. Frakkland telur nýjar evrópskar tekjur nauðsynlegt skilyrði fyrir fjárlagasamkomulagi. Svíþjóð efast um ávinninginn og belgíski forsætisráðherrann Bart De Wever vara við að nýir skattar séu ekki töfralausn. Auk þess þurfa allir 27 aðildarríkin að samþykkja slíkar aðgerðir sér í lagi.
Evropska þingið
Evropska þingið andmælir einnig harðri niðurskurði. Forseti þingsins, Roberta Metsola, telur að ríkisstjórnarleiðtogar geti ekki stöðugt sett fram ný evrópsk metnaðarfull mál og um leið minnkað nauðsynlegar fjárveitingar. Hún varar sérstaklega við sparnaði á varnarmálum, vísindarannsóknum, innviðum og vá varnir. Án nægilegra fjárveitinga stefnir þingið í að hafna nýja fjárlagafrumvarpinu.
Kosningar
Formaður framkvæmdastjórnarinnar, Ursula von der Leyen, varar einnig við því að írsk tillaga skerði fjárhagslegt svigrúm til að bregðast við óvæntum kreppum um helming. Samkvæmt henni hefur ESB lært á undanförnum árum hversu mikilvæg slík varasjóð er. Viðræðurnar auðvelda ekki auknar kosningar í haust í Spáni og á næsta ári í Frakklandi, Ítalíu og Póllandi. Sérstaklega hvetur franski forsetinn Emmanuel Macron til að ná samkomulagi fyrir árslok 2024.