Stjórnarskrárdómstóll Póllands telur að pólsk lög hafi forgang fram yfir evrópsk lög og að sumar ákvarðanir dómstóla ESB séu í ósamræmi við pólska stjórnarskrána.
Pólski dómstóllinn segir að aðild að ESB og undirritun samninga merkir ekki að Pólland gefi frá sér æðsta dómsvald sitt til ESB.
Dómurinn kvað upp úrskurðinn að beiðni pólsku forsætisráðherrans Morawiecki. Pólsku íhaldssömu stjórnarflokkurinn PiS (Réttlæti og réttlæti) gagnrýnir evrópskan áhrif á pólska réttarkerfið. Evrópudómstóllinn í Lúxemborg hefur margítrekað bent Póllandi á þetta mál.
Pólska ríkisstjórnin og Evrópusambandið (ESB) hafa verið í ágreiningi í marga mánuði vegna pólskra endurskipulagningar réttarkerfisins sem á að vera að einhverju leyti undir stjórn stjórnvalda. Í þessu máli ógnar ESB jafnvel að stöðva allar styrkir til pólsku ríkisstjórnarinnar.
Þar af leiðandi er greiðsla tugum milljarða evra, þ.m.t. fé fyrir landbúnaðarstyrki, bundin. Bein greiðsla úr Sameiginlegu landbúnaðarstefnunni (SLS) er mikilvæg á pólsku landsbyggðinni. Um þriðjungur af tekjum landbúnaðar kemur frá beinum greiðslum.
Ákvarðunin sem var kveðin upp í gær síðdegis um forgang pólskra laga fram yfir evrópsk lög er samkvæmt sérfræðingum „sprengja undir evrópsk lög“. Evrópuþingmaður frá GrünLinks, Tineke Strik, benti á að forgangur evrópskra laga sé grunnurinn að Evrópusambandinu.
„Án þessarar reglunnar getur hvert land vísað sérfrumkvæði frá hverri evrópskri samkomulagi og þá er engin gagnkvæm traust. Pólsk stjórnvöld geta ekki vænst þess að njóta áfram ávinnings evrópsks samstarfs ef þau efast um evrópska réttaröðina,“ sagði Strik í fyrstu viðbrögðum sínum.
„Þar til pólsk stjórnvöld víkja ekki frá árekstrarleið sinni gegn grundvallaratriðum evrópskrar réttarríki, ætti framkvæmdastjórn ESB að gera allt sem í hennar valdi stendur til að stöðva evrópska styrki til landsins. Mikilvægt er að framkvæmdastjórnin sendi skýrt merki: sá sem ræðst á grunninn að ESB getur búist við að verða settur úr leik.“
Hin 26 ESB-ríkin hafa einnig möguleika á að svipta pólsku ríkisstjórninni atkvæðisrétti í Evrópuráðinu með ákvörðun skv. grein 7 ef hún virðir ekki grundvallargildi Evrópu. Slík „brotameðferð“ þýðir í reynd svörun á atkvæðisrétti pólskra ráðherra í fundum ESB.