Úkraína er svo stórt landbúnaðarland að það er ekki hægt að fella það inn í núverandi styrkjakerfi ESB. Umræðan um aðild Úkraínu snýst því ekki lengur eingöngu um þjóðaröryggismál heldur sífellt meira um framtíð evrópsks landbúnaðar.
Úkraína gæti nýtt landbúnaðarmöguleika sína til útflutnings til landa utan ESB, á meðan við inngöngu í ESB yrði hún tímabundið utan landbúnaðarsamsteypunnar og stuðningskerfis ESB, sagði Katarína Mathernová, sendiherra ESB í Úkraínu, nýverið. Hún bætti við að slíkt fyrirkomulag mætti prófa í nokkur ár áður en tekin yrði ákvörðun um frekari samþættingu landbúnaðargeirans.
Of stórt
Fyrr hafði Oleksiy Sobolev, efnahagsráðherra Úkraínu, sagt að einn mikilvægasti ávinningurinn fyrir úkraínskan bændur af aðild ESB væri aðgangur að Sameiginlegri landbúnaðarstefnu og viðeigandi styrkjum. Hann tók þó einnig fram að flestar úkraínskar landbúnaðarí fyrirtæki uppfylla ekki núverandi reglur ESB vegna þess að þau eru of stór. Brussel hyggst fremur styrkja smærri bændur en stórfyrirtæki.
Promotion
Í einu vetfangi
Umræðan varpar ljósi á eitt viðkvæmasta atriði aðildarferlisins: hvernig er hægt að samþætta einn af stærstu landbúnaðarframleiðendum Evrópu inn í ESB án þess að trufla núverandi styrkjakerfi eða kalla fram mikla pólitíska mótstöðu meðal evrópskra bænda?
Með yfir fertugu milljón hekturum landbúnaðarlands gæti Úkraína í einu vetfangi orðið stærsta landbúnaðarland Evrópusambandsins. Viðbótin myndi auka heildar landbúnaðarsvæði ESB um u.þ.b. fjórðung. Engin fyrri stækkun ESB hefur haft jafn víðtæk áhrif á landbúnað.
Fasað
Samtímis leggja bæði evrópskir og úkraínskir aðilar áherslu á að hröð samþætting landbúnaðargeirans sé ekki raunhæf. Úkraínskir bændur viðurkenna að geirinn þurfi enn verulegar umbætur til að uppfylla að fullu evrópskar reglur, gæðastaðla og umhverfiskröfur. Af þessum sökum er sífellt fleiri sammála um fasaða samþættingu.
Miðskref
Umræðan snýst því ekki lengur eingöngu um hvort Úkraína verði aðili að Evrópusambandinu, heldur jafnmikilvægt hvernig sú aðild verður án þess að trufla núverandi landbúnaðarmarkaði. Sífellt heyrist krafa um að landbúnaðargeirinn fái sérstakt aðlögunarferli með skýrum miðskrefum og tímabundnum verndarráðstöfunum.
Áskorun
Evrópusambandið stendur hér frammi fyrir einni stærstu landbúnaðartengdu áskorun sem það hefur mætt í sögu sinni. Aðild Úkraínu býður upp á efnahagslegt tækifæri og getur styrkt matvælaframleiðslu í Evrópu verulega. Á sama tíma er umfang landbúnaðarins í Úkraínu svo mikið að nánast enginn telur að núverandi landbúnaðarlögmál ESB geti staðið óbreytt.