Samkvæmt Evrópusambandinu hafa áskoranir fyrir langtímafjárhagsáætlanir ESB breyst síðan síðasta fjárlagatímabil árið 2021. Rússneska innrásin í Úkraínu, spennur við austurmörk Evrópu og breytt efnahagslegt heimskerfi kalla á meiri fjárfestingar í öryggi. Á sama tíma þarf ESB að verða samkeppnishæfara efnahagslega í viðbrögðum við mögulegum verslunaraðgerðum Bandaríkjanna og Kína.
Í drögum að tillögu væri mikilvægu hluta af núverandi byggingarsjóðum, sem yfirleitt eru notaðir til landshlutauppbyggingar á þróunarlendum svæðum, einnig hægt að nýta í verkefni tengd varnarmálum. Þetta gæti meðal annars falist í byggingu innviða sem hægt er að nota á hernaðarlegan hátt eða styrkingu varnariðnaðarins.
Sambandið nefnir heildarupphæð yfir 392 milljarða evra til ársins 2027. Hversu mikil upphæð fer nákvæmlega til varnarmála og hagkerfis er enn ekki ákveðið. ESB-ríkin eiga að fá svigrúm til að setja eigin forgangsröðun svo lengi sem það stuðlar að „stefnumótandi sjálfstæði“ Evrópusambandsins, að því er tillagan segir.
Áætlunin er pólitískt viðkvæmt. Nokkur aðildarríki, einkum í Austur- og Suður-Evrópu, óttast að upprunalegum markmiðum byggingarsjóðanna, svo sem að draga úr svæðisbundnum fjölbreytileika, verði ógnað. Sumir Evrópuþingmenn efast einnig um endurskipulagningu fjármagns sem ætlað er til félagslegrar og efnahagslegrar samstöðu.
Stuðningsmenn benda á að hernaðarleg seigla og efnahagsleg styrking séu einmitt skilyrði fyrir sjálfbærri þróun. Ef Evrópsk svæði eru öruggari og betur tengd njóta einnig staðbundin hagkerfi góðs af, að því er sambandið segir. Enn fremur er undirstrikað að aðildarríkin verða ekki neydd til varnarkostnaðar, heldur er þetta valmöguleiki. Með þessu fá ríki eins og Ungverjaland og Slóvakía möguleika á að standa utan.
Auk tillögunnar um nýjan farveg byggingarsjóðanna kynnti sambandið einnig víðtækari leiðarkort til að styrkja varnargetu Evrópu. Þar er meðal annars kallað eftir meiri sameiginlegum innkaupum vopna og hraðari viðbrögðum evrópskra hersveita. Lögð er áhersla á samstarf og samhæfingu milli aðildarríkja.
Evrópuþingið lýsti á miðvikudag stuðningi við áætlanir um að gera Evrópu „seiglna“ gegn utanaðkomandi ógnum í sérstakri ályktun. Með miklum meirihluta fylgdi þingið hugmyndum um fleiri sameiginleg varnarmálaverkefni og meginreglunni um að „allt sem þarf“ skuli geta verið gert til að tryggja öryggi ESB.