Spánn ætlar að leggja til fyrir önnur ESB-lönd að stofna 1,5 billjóna evra styrktarsjóð vegna covid-faraldursins. Sérstaklega á Ítalíu og á Spáni eru nefndar upphæðir fyrir ESB-endurreisnasjóð sem nema meira en billjón evra. Þau fjármagn má bæði nota til að standa undir stuttbýlis heilbrigðiskostnaði og til endurreisnar efnahagslegs skaða sem faraldurinn hefur valdið.
Spænski forsætisráðherrann Pedro Sánchez mun leggja fram tillöguna í dag á fjarfundi ESB-ráðstefnu. Covid-sjóðurinn yrði fjármagnaður með þeim tekjum sem koma af nýjum „öllum tímum“ ríkisskuldabréfum. Þetta eru skuldabréf án tiltekins gildistíma þar sem lönd verða aðeins að borga árlega vexti af þeim. Í því tilfelli kemur ESB-endurreisnasjóður sem er fjármagnaður með lánum sem framkvæmdastjórn Evrópu gefur út og tryggingin er fjárlög hennar. Þetta er þá svipað og atvinnuleysistryggingar ESB, svokallaði Juncker-sjóðurinn.
Féð sem færi úr covid-endurreisnasjóðnum ætti að teljast bein styrkur og hún væri ekki skuldbinding. Þessi nýju, „öllum tímum“ ríkisskuldabréf gætu komið í stað evruskuldabréfa sem Þýskaland og Holland höfnuðu áður.
Fjórða fjarfundur ESB-ráðstefnunnar mun samkvæmt væntingum á fimmtudag ekki gefa endanlegar niðurstöður um sjóðinn til að endurbyggja efnahaginn. Forseti ESB, Charles Michel, leggur til að framkvæmdastjórnin greini fyrst nákvæmar þarfir og komi svo með tillögu um endurskoðun margra ára fjárlaga.
Sósíaldemókratar í Evrópuþinginu sendu í gær bréf til ráðherra ríkjanna þar sem þeir hvetja til að hámark EU-útgjalda sé hækkað úr 1,2% í 2,0% af heildarþjóðarframleiðslu. Þeir benda á að núverandi kreppa muni hafa áhrif í mörg ár og leysist ekki með núverandi fjárlögum.
Forseti ESB, Michel, vill að sjóðurinn verði stofnaður eins fljótt og auðið er en þessi tilkynnta ráðstefna mun ekki skila af sér konkretri, fullgerðri fjárhagsáætlun. Ef þjóðhöfðingjar ná samkomulagi um útgáfu þessara ESB-skuldbindinga fær framkvæmdastjórnin það verkefni á höndum að endurskoða öll fyrirliggjandi áætlanir og breyta margra ára fjárlögum 2021-2027 verulega.
Framkvæmdastjórnin mun á næstu viku koma með breytta tillögu að ESB-fjárlögum, það er þegar vitað. Michel hvetur forsætisráðherra og þjóðhöfðingja til að koma saman í “anda samstöðu og samkenndar”. Fjármálaráðherrar náðu fyrr í mánuðinum samkomulagi um 540 milljarða evra pakka til að draga úr félags- og efnahagslegum áhrifum kreppunnar. Michel biður leiðtoga um að samþykkja þetta svo fjárhagslegt öryggisnet geti verið virkt fyrir 1. júní.
Fjármála- og peningamálanefnd Evrópuþingsins hvetti í gær þjóðhöfðingja til að leggja meiri nýtt fé í endurreisnapakka. Þeir telja að núverandi tillögur séu að mestu lán sem þyngja skuldabyrði þeirra landa sem verst hafa orðið úti vegna kórónuveirunnar enn frekar.