Ástæður áframhaldandi fækkunar eru samkvæmt Evrópsku landamæravörslunni Frontex aukið samstarf við samstarfsríki og forvarnaraðgerðir í brottfararlöndum. Því fækkar bátum með flóttamenn sem koma til Evrópu, segir Frontex.
Frontex birtir nýjustu tölur á þeim degi sem Evrópusambandið hóf nýtt skref í innflytjendastefnu sinni. Með gildistöku hælis- og flóttamannasamningsins færist áherslan frá „móttöku nýkominna“ yfir í „endurkomu hafnaðra hælisleitenda“.
Endurskipting
Mikilvægur hluti þessa ESB-samnings er að öll ESB-ríki taki á móti og búi til hluta nýkominna. Ef sum ríki vilja ekki eða geta það ekki, verða þau að greiða í sinn hlut fyrir móttöku hælisleitenda í öðrum ESB-ríkjum. Ein evrópsk skráningarkerfi fyrir nýkomna verður komið á laggirnar.
Promotion
Ein af öðrum mikilvægustu breytingum er aukin áhersla á endurkomu. Evrópuríki vilja að hafnaðir hælisleitendur yfirgefi landið þegar þeir fá ekki dvalarrétt. Samkvæmt stuðningsmönnum er þetta nauðsynlegt því margir endurkomudómara eru ekki framfylgt í dag.
Fyrir utan ESB
Að auki er sífellt meira horft til samstarfs við lönd utan Evrópusambandsins. Nokkur ESB-ríki kanna möguleika á að koma á fót sérstöku endurkomumiðstöðvar fyrir flóttamenn sem eiga að yfirgefa landið, þar sem þeir geta verið um stundarsakir utandyra utan evrópsku landamæranna. Slík áform þurfa enn að mótast betur og eru háð samningum við viðkomandi lönd.
Grikkland hefur þegar samþykkt lög sem gera mögulegt að vísa hafnaðri hælisleitendum hraðar úr landi og í framtíðinni geta þeir nýtt sér slíkar miðstöðvar. Landið vinnur að þessu í samvinnu við önnur evrópsk ríki sem hafa áhuga á þessu fyrirkomulagi. Holland hefur gert svipaðan samning við Ítalíu.
Sendir aftur
Umræður um svokallaðar endurkomumiðstöðvar eru umdeildar. Stuðningsmenn segja að nýja kerfið geti stuðlað að betri framkvæmd endurkomustefnu og minnkað þrýsting á lönd á ytri landamærum ESB. Gagnrýnendur líkja þessum stöðvum við brottvísunarstöðvar og óttast að eftirlit og réttaráðgjöf verði erfiðari þegar fólk sem er sent aftur er haldið í herbúðum utan Evrópusambandsins.
Albanía
Ítalska framtakið í Albaníu gegnir einnig mikilvægu hlutverki í umræðunum. Þessi áætlun telst mikilvægt tilraunaverkefni margra ESB-ríkja í samstarfi utan Evrópusambandsins. Þó verkefnið hafi lent í lagalegum og praktískum hindrunum virðist aukinn vilji nú vera til að þróa slíkar miðstöðvar. Þannig er albanska fyrirmyndin áfram mikilvægt viðmið fyrir önnur evrópsk ríki.
Einnig skráning?
Ásamt endurkomumiðstöðvum vilja evrópsk ríki auka samstarf við þriðju lönd enn frekar. Þarna er jafnframt hugsað um „skráningarstöðvar“ þar sem ESB-ríki reisa eigin skrifstofur í landi utan ESB, t.d. á Balkanskaga eða í Norður-Afríku.
Með innleiðingu flóttamannasamningsins færist evrópsk stefna nú að nýju stigi. Þar sem áhersla hefur löngu verið lögð á skráningu, móttöku og landamæravörslu beinist nú athyglin sífellt meira að framkvæmd endurkomudómara og samstarfi við lönd utan Evrópusambandsins.