Evrópusambandið úthlutar árlega að svo stöddu samtals 58 milljörðum evra til að styrkja landbúnað. Þessar útgjöld eru um það bil þriðjungur af öllum útgjöldum ESB. Í mörg ár hafa stefnusmiðir innan ESB horft með öfund til þess hve auðveldlega ár eftir ár eru eytt milljörðum í sameiginlega landbúnaðarstefnu (GLB/CAP). Fréttir um svik og misnotkun eru nú að verða stór þáttur í komandi umræðum um róttækar endurskoðanir landbúnaðarstyrkjasjóðanna.
Landbúnaðargreiðslurnar lenda í flestum mið- og austur-evrópskum löndum í höndum sjálfhverfra stjórnmálamanna, hvað landbúnaðarmanninn varðar sem sér land fara í burtu. The New York Times rannsakaði nýlega hvernig kerfi ESB-styrkja virkar, og flæmska dagblaðið De Morgen tók saman eftirfarandi yfirlit um hvernig vinahópurinn kringum forsætisráðherrann Viktor Orbán í Ungverjalandi græddi sér milljónir úr ESB-sjóðum.
Hvernig vinnur ungverski forsætisráðherrann Orbán? Til að eiga rétt á evrópskum styrkjum þarftu land. Því seldi Orbán þúsundir hektara af ríkislandi nærri aðilum sínum, fjölskyldu og vinahópi. Einn af æskuvinum hans varð þannig að einum ríkasta manni Ungverjalands. Þó svo að landbúnaðargreiðslurnar séu ætlaðar litlum bændum sýna rannsóknir að 80% peningana fá 20% landeigenda. Bændur sem gagnrýna kerfið missa kerfisbundið úr styrkjum og fá skoðanir eða undarlegar umhverfisrannsóknir að gjöf. Með slíkum kúgunum virðist kommúnistahætti ekki langt undan.
Árið 2010 sneri Orbán aftur í framboð til forsætisráðuneytis og vildi vinna með bændaforingjanum Angyan til að tryggja atkvæði bænda. Þetta heppnaðist vel og Angyan var gerður ríkisritari fyrir þróun dreifbýlisins.
Orbán leigði stór landssvæði til stuðningsmanna sinna þar sem evrópskum styrkjum er úthlutað eftir stærð lands. Stjórn Orbáns hóf að frá árinu 2011 að leigja út opinbert land. Þó var sagt að eingöngu ætti að úthluta til staðbundinna bænda fóru löndin engu að síður til stuðningsmanna Orbáns sem greiddu lítinn leigu.
Árið 2015 fór Orbán enn skrefi lengra og seldi hundruðum þúsunda hektara af ríkislandi til pólitískra bandamanna og ættingja. Með þessu styrkti Orbán völd sín á landsbyggðinni. Kaupendurnir geta svo reiknað með milljónum í landbúnaðargreiðslur. Vegna óánægju með þessa stefnu sagði ríkisritarinn af sér og snýr sér nú gegn Orbán.
Evrópusambandið vill helst ekki grípa inn í innanríkispólitísk mál sem eru viðkvæm og treystir gjarnan á kjörna landsstjórnmálamenn. En í raun hefur Evrópa einfaldlega engan möguleika til að grípa inn í á slíku stigi. Árið 2015 lét Evrópuþingið, eftir viðvörun um aðferðir í Austur-Evrópu, vinna skýrslu hjá Transnational Institute í Amsterdam sem einbeitir sér að landránum og vafasömum samningum. Sú skýrsla afhjúpaði að hluta til sömu vandamálin og The New York Times rannsóknin núna.
Evrópusambandið sagði í kjölfar rannsóknarinnar að það líti ekki upp á svik með landbúnaðargreiðslur og framkvæmi eftirlitsrannsóknir. Í ársskýrslu 2018 frá Evrópska reikningseftirlitinu kemur fram villuhlutfall upp á 2,4% í útgjöldum vegna landbúnaðar og dreifbýlis. Fyrir bein greiðslur til bænda var ekki einu sinni metið villuhlutfall.
Ríkisríkin og Evrópuþingið semja nú um útgjöld til ársins 2027. Í því samhengi lagði framkvæmdastjórn Evrópu til að fjárveitingum yrði betur stýrt í tengslum við gott stjórnun og virðingu fyrir réttarvörslu. Framkvæmdastjórnin gerir líka miklar væntingar til nýskipaðs evrópsks saksóknara, sem frá og með næsta ári getur sjálfur ákært og leitt mál fyrir dómstóla vegna svindls með fjármagn ESB.
Nú þegar þarf að spara talsvert á næstu árum (vegna Brottfarar Breta eða vegna nýrrar stefnu) og þjóðhöfðingjar og ráðherrar vilja halda framlagi sínu að mestu á núverandi stigi, er ekki lengur spurning hvort verði sparað af landbúnaðargreiðslunum heldur hversu mikið sparnað verður beitt.