Iðnfyrirtækið Glastuinbouw Nederland segir að allt að 40 prósent af 3.000 grænmetis-, ávaxta- og blómabúum séu í fjárhagslegum vandræðum. Þetta ógni því að hluti af hollensku matvælaframleiðslunni kunni að færast til heitari landa eins og Spánar, Marokkó og Kenía.
Þangað til nýlega notuðu gróðurhúsin í Hollandi um þrjá milljarða rúmmetra af gasi á ári, eða um átta prósent af heildarnotkun landsins. Þetta hefur dregist saman síðustu misseri þar sem umhverfisvænari valkostir (sól- og vindorka) hafa orðið aðgengilegir, en orkuskipti og rússneska gasbannið hafa breytt stöðunni verulega. Samkvæmt CBS hefur gasnotkunin þegar lækkað um 23 prósent á þessu ári.
„Fjöldi ræktenda ákveður að leggja niður fyrirtækin sín þar sem þeir sjá ekki fyrir breytingu til skemmri tíma,“ sagði Michel van Schie frá blómamerkinu Royal HollandFlora í Aalsmeer við alþjóðlega fréttastofuna Reuters.
Ofan á það hafa matvöruverslanir fyrirbyggjandi minnkað blómagripapantanir um þriðjung, þar sem búist er við að neytendur eyði minni pening í blóm vegna hækkaðra lífsviðurværisútgjalda, bætti hann við.
Gróðurhús hafa síðustu ár stuðlað að því að Holland er næststærsti landbúnaðarútflutningsaðili heims, á eftir Bandaríkjunum. En gróðurhúsaiðnaðurinn, sem er um 8 milljarðar evra virði, óx með ódýru (rússnesku) jarðgasi. Nú stendur hann frammi fyrir orkukreppu sem neyðir til breytinga, og er talið að ekki öll gróðurhúsafyrirtæki muni lifa þetta af.
Nú þegar Rússland takmarkar gasfyrirkomulagið sem viðbrögð við vestrænum refsiaðgerðum vegna innrásar sinnar í Úkraínu, hafa verð á gasinu í Evrópu hækkað í tuttugufalt frá því fyrir ári. Fjölmargir stórir grænmetisræktendur hafa þegar ákveðið að minnka framleiðslu eða skipta yfir í önnur (minni hitauppstreymi og orkuþörf) vörur.
„Þetta er eins og að fara aftur í söguþráðinn þar sem Spánn framleiðir á veturna og norðurlöndin framleiða sitt eigið grænmeti á sumrin. Sumir segja að það ætti kannski að vera svona,“ sagði einn ræktandi.