Nítrateymi Evrópusambandsins mun í vikunni ákveða hvort Írland heldur áfram að hafa leyfi til að nota meiri áburð á haga sína en önnur lönd ESB. Þetta svokallaða undanþáguleyfi rennur út í lok þessa árs, en undanþægan fyrir Holland og Danmörku er þegar útrunnið.
Írsk stjórnvöld gerðu í síðasta mánuði tímabundið samkomulag við umhverfisstjórnanda ESB, Jessiku Roswell, um auknar og strangari aðgerðir gegn nítratsmengun. Eftir að nýverið birt var skýrsla um aukna vatnsmengun hefur Dublin ákveðið að setja strangari nítratviðmið og mælingar á mun víðtækari grundvelli („allt að upptökunum“) með hundruðum mælipunkta.
Að þessum hætti vilja Írar sýna á svæðisbundnum forsendum fram á hvar landbúnaðurinn dregur verulega úr vatnsmengun. Stjórnandi Roswell vill gefa Írlandilenging undanþágu), en ákveða verður það á miðvikudag hjá sérfræðingum Nítrateymisins og síðan með samþykki hinna ESB-ríkjanna. Hún segir að töluvert hafi þegar verið gert í Írlandi en að meira þurfi að gerast til að ná lagalega stöðugum niðurstöðum.
Næringarþættir úr landbúnaði eru nefndir sem mikilvæg orsök vatnsmengunar. Írskar landbúnaðarsamtök óttast að Nítrateymið setji óframkvæmanleg og ósanngjörn skilyrði. Þetta mynstur sé einnig sýnilegt í Hollandi og Danmörku. Gæði vatnsins verða sífellt mikilvægari og áhrifameiri þáttur: án sýnilegrar úrbóta verður engin undanþága veitt.
Danmörk vinnur nú saman við svæðisbundnar yfirvöld, umhverfisverndarsamtök og landbúnaðarsamtök að landstæðri aðgerð („þríhliða“) gegn vatnsmengun, sem í Brussel er fylgst með af mikilli athygli. Landið þrengir að aðgerðum sínum gegn nítratmengun með nýjum kvóta fyrir bændur og auknum náttúruverndarsvæðum. Markmiðið með aðgerðinni er að draga enn frekar úr losun köfnunarefnis til vatna.
Aftur á móti hefur staðan í Hollandi verið stöðnuð í meira en fimmtán ár vegna ágreinings milli stjórnvalda, landbúnaðar og umhverfisverndarsamtaka um hvort og hvernig draga skuli úr köfnunarefnismengun. Dómsstólar hafa þegar gefið bindandi úrlausnir í málinu, en mörg landbúnaðarsamtök vilja ekki taka þátt í að neyða til minnkunar á búfjárfjölda.
Hollenski fráfarandi forsætisráðherrann Dick Schoof sagði nýlega að hann muni eftir tvo þrjá daga á leiðtogafundi ESB í Brussel aftur leggja áherslu á endurnýjun undanþágu fyrir hollenskan landbúnað, í skiptum fyrir samþykki við evrópska Mercosur-fríverzlunarsamninginn. Um þennan samning þurfa einnig að taka endanlegar ákvarðanir innan tveggja vikna í ESB-umsjónarfundum. Í Evrópuþinginu verður í næstu viku reynt að tengja ný skilyrði við samninginn, til að bæta bótakerfi fyrir evrópska bændur.