Jafnréttisfulltrúi framkvæmdastjórnar ESB hefst handa við rannsókn á því hvernig ESB gerði viðskiptasamninginn við Mercosur, sem nær til fimm ríkja í Suður-Ameríku.
Jafnréttisfulltrúi ESB, Emily O’Reilly, bregst við með rannsókn á kvörtunum fimm evrópskra mannréttinda- og umhverfissamtaka sem segja að framkvæmdastjórnin hafi ekki farið fram á sjálfbærnimat (SIA) á viðskiptasamningnum áður en hann var samþykktur.
Þau fimm samtök sem kvartað hafa halda því fram að framkvæmdastjórnin hafi sýnt eigin leiðbeiningum lítilsvirðingu með því að sleppa þessu skrefi, sem sé brot á sjálfbærnimarkmiðum ESB-samningsins fyrir alla viðskipti ESB. Þau óska einnig eftir rannsókn á því hvers vegna framkvæmdastjórarnir í ESB hafi sleppt þessu og haldið því leyndu.
O’Reilly ákvað að nota rannsóknina til að spyrja frekari spurninga til framkvæmdastjórnarinnar, meðal annars hvort almennt verklag fyrir SIA-úttektir hafi verið fylgt. Jafnréttisfulltrúinn hefur beðið framkvæmdastjórnina um svör innan þriggja mánaða.
Kvörtunaraðilarnir – ClientEarth, Fern, Veblen Institute, La Fondation Nicolas Hulot pour la Nature et l’Homme og International Federation for Human Rights – segja að ESB hafi gert samninginn án þess að meta nægilega tjón sem hann gæti valdið. Þau eru ósammála mati framkvæmdastjórnarinnar um að ný útflutningur á matvælum og kjöti milli Suður-Ameríku og Evrópu verði sjálfbær.
Írski Evrópuþingmaðurinn frá Fienna Fáil, Billy Kelleher, fagnar rannsókninni á viðskiptasamningnum milli framkvæmdastjórnar ESB og Mercosur og sagði að hugmyndin um að Mercosur-samningurinn hafi ekki mikil áhrif á sjálfbærni væri „fáránleg“.
„Við framleiðum nóg af hágæða nautakjöti í ESB-ríkjunum sjálfum, samkvæmt hæstu stöðlum um velferð dýra og umhverfi,“ hélt hann áfram. „Hvernig getur það verið vistvænt og sjálfbært að framleiða nautakjöt í Suður-Ameríku og flytja það svo yfir Atlantshafið til Evrópu?“
„Við verðum að endurskoða Mercosur-samninginn og, til að segja það beint út, fella hann niður,“ sagði Evrópuþingmaðurinn Billy Kelleher. Meðlimur Evrópuþingsins frá Fianna Fáil fagnar tilkynningu um rannsókn á viðskiptasamningnum milli framkvæmdastjórnar ESB og Mercosur. Mercosur-samningurinn gerir ráð fyrir takmörkuðum innflutningi á nautakjöti frá Mercosur-ríkjunum Argentínu, Brasilíu, Paragvæ og Úrúgvæ á lægra tollaverði. ESB og Mercosur löndin náðu samkomulagi um viðskiptasamninginn árið 2019.
Ef eitt eða fleiri ESB-ríki samþykkja ekki Mercosur-samninginn að endingu, þýðir það ekki að samningurinn verði ekki að veruleika. Þvert á móti: mikilvægir þættir samningsins eru þegar komnir í gildi. Í slíkum tilfellum mun framkvæmdastjórnin þurfa að ræða við ríkin í Suður-Ameríku um aðlögun á umdeildum þáttum samningsins.
Samningurinn er nú á þeirri stig að allir þingheimar í 27 ESB-ríkjunum þurfa að staðfesta Mercosur-samkomulagið. Svæðisþing Vallóníu í Belgíu hefur þegar greitt atkvæði gegn því og einnig hefur hollenska þingið með ekki-bindandi þingsályktun hafnað samningnum.
Að svo stöddu er Evrópusambandið einnig í viðræðum við Bandaríkin, Japan og Bretland um svipaða viðskiptasamninga. Í þessum tilvikum hefur allt oftar verið spurt hvort efnahagsleg hagsmunir um hindrunarlausan frjálsan viðskiptan ( „frjáls flutningur vöru“) eigi alltaf að hafa forgang á kostnað þess að vernda eigin (evrópsk) viðmið um matvælaöryggi, landbúnað og sjálfbærni.