Íhalds- og þjóðernissinnuði pólskur forseti Karol Nawrocki hefur stöðvað lög sem áttu að veita landinu aðgang að um 43,7 milljörðum evra úr ESB-lánum til varnarfjárfestinga. Lögin voru nauðsynleg til að nýta evrópska SAFE-áætlunina.
Þetta er evrópskur sjóður að upphæð um 150 milljarðar evra sem býður ESB-ríkjum ódýr lán til að styrkja hernaðarhæfni sína. Pólland átti að verða stærsti umsækjandinn um sjóðinn.
Óleyst ágreiningur
Nawrocki neitar að skrifa undir fjárlögin vegna þess að hann óttast að ESB-lánið verði alvarður skuldabyrði fyrir Pólland og geti takmarkað þjóðarnáttúru eftirlit. Hann varar við að erlendir skilmálar og fjármagn gætu grafið undan fullveldi Póllands.
Promotion
Neitun forsetans leiddi strax til harðrar viðbragða frá ríkisstjórn forsætisráðherra Donalds Tusks. Hann telur Pólland þurfa þetta fé til að styrkja vörnina og að landið þurfi að nýta sér evrópska fjármögnun.
Tusk sagði að þrátt fyrir neitun forsetans muni ríkisstjórnin reyna að fá aðgang að evrópsku lánunum. Hann sagði að ráðuneyti hans væri að leita að öðrum leiðum til að nota féð að einhverju leyti.
Átök um stefnu
Átökin milli Rússlandsvænna forsetans og ESB-vinar ríkisstjórnarinnar sýna djúpan pólitískan ágreining í Póllandi. Forsetinn stendur fyrir þjóðernishyggju á meðan ríkisstjórnin stefnir að nánari samstarfi við Evrópusambandið.
Í sama streng hefur Nawrocki ásamt seðlabankanum lagt til að Pólland fjármagni varnargjöld með eigin þjóðlegum auðlindum, til dæmis með hagnaði af vaxandi verðmæti gullforðans.
Ríkisstjórnin telur hins vegar tillöguna ekki fullmótaða og ekki raunhæfan valkost við evrópsku lánin. Því heldur pólitíska baráttan um fjármögnun pólsku hersins áfram um óákveðinn tíma.