Í Sofia og öðrum borgum safnuðust stórar mótmælendahópar saman á mánudagskvöld til að lýsa óánægju sinni með áætlun um fjárlög ársins 2026. Fólk kallaði eftir afsögn ríkisstjórnarinnar og veifaði búlgörsku og evrópsku fánunum. Mótmælin eru meðal þeirra stærstu sem landið hefur séð í áratugi.
Mótmælin beinast gegn hækkun skatta og félagslegra gjalda. Fjárlagafrumvarpið eykur byrðar fyrir einkafyrirtæki og stækkar útgjöld til opinberra þátta, sem veldur mikilli kvíða meðal margra Búlgara. Mótmælendur telja að ríkisstjórnin taki of mikla valdbeitingu til sín og veiki efnahaginn.
Óánægjan nær lengra en aðeins við fjárlögin. Margir Búgar hafa lengi lýst áhyggjum af spillingu í opinberum stofnunum. Á mótmælunum heyrðust slagorð sem kalla eftir enda spillingar og textar voru varpaðir á stjórnsýsluhúsnæði. Fyrir marga eru þolmörk þanin eftir áratugi atvika sem hafa grafið undan trausti á stjórnvöldum.
Ástandið leiddi mánudagskvöldið til árekstra við lögreglu á nokkrum stöðum. Mótmælendur lokaðu götum í kringum þinghúsið. Lögreglan beitti piparúða og brennslu á ruslatunnum var vart við. Þrátt fyrir óeirðirnar þróuðust stór hluti samkomanna friðsamlega áfram, en nóttin fylgdu frekari átök.
Forseti Rumen Radev hefur kallað eftir afsögn ríkisstjórnarinnar og boðar fyrirfram afmarkaðar kosningar. Hann segir að pólitískur friður geti aðeins komið aftur þegar ný stefna sé valin. Boðskapur hans heyrðist sterklega innan margra mótmælahópa, sem finna styrk í stuðningi hans.
Spennan er greinileg innan stjórnarsamstarfs forsætisráðherra Rosen Zhelyazkov. Íhaldsflokkar þingsins hafa tekið virkan þátt í að skipuleggja mótmælin og benda á mistök ríkisstjórnarinnar við undirbúning fjárlaganna. Samhliða þessu reynir ríkisstjórnin að draga úr óánægju með því að gefa í skyn að fjárlagafrumvarpið verði kannað aftur.
Hagkerfislegar áhyggjur eru ógnarvaxnar. Landið stendur frammi fyrir því að taka evruna upp snemma í janúar, en áhyggjur eru af hækkandi verðlagi og almennu hagkerfislegu stöðugleika. Gagnrýnendur telja að landið uppfylli ekki enn lágmarkskröfur ESB. Þessar áhyggjur koma fram í mótmælunum og styrkja kröfu um aðra stefnu.
Reiði eykst enn frekar vegna nýlegrar ákæru frá Evrópska opinbera ákæruvaldi. Þar eru búlgarískir embættismenn ákærðir fyrir svindl með milljónir evra úr ESB-styrkjum til að byggja fiskihöfn sem í raun var ekki til staðar. Þessi málasaga bætist við þá gagnrýni sem þegar er á spillingu og eykur vantraust á stjórnvöld.