Evrópski endurskoðunarstofnunin (ERK) segir að Úkraína, þrátt fyrir stuðning og styrki frá ESB, glími enn við umfangsmikla spillingu. ESB hefur á undanförnum árum reynt að bæta réttarkerfið, en samkvæmt endurskoðendum hafa árangurinn ekki orðið eins mikill og vænst var.
Evrópusambandið hefur stutt Úkraínu í meira en tuttugu ár í umbótaáætlunum sínum. Umfangsmikil spilling og skipulagt valdarán ríkisins eru enn víðtæk í Úkraínu; þau hindra ekki aðeins samkeppni og vöxt heldur skaða einnig lýðræðisferlið.
ESB hefur lengi verið meðvitað um tengslin milli auðugra aðila, háttsettra embættismanna, stjórnmálamanna, dómstóla og ríkisfyrirtækja í Úkraínu. Endurskoðendurnir benda á að ESB hafi ekki þróað raunverulega stefnu til að berjast gegn umfangsmikilli spillingu. Ólöglegar peningaflæði og þvottur peninga eru því aðeins meðhöndluð að hluta til.
Í mörgum tilfellum voru skilyrði sett fyrir styrkjum frá ESB, en þau voru oft túlkuð of víðtæklega sem leiddi til of jákvæðra matsskýrslna. Endurskoðendurnir nefna kerfið án vegabréfsáritana sem dæmi. Starfsemi þessa kerfis var ekki endurskoðuð, þrátt fyrir að tveir af þremur skilyrðum fyrir ESB-stuðningi hefðu ekki verið uppfyllt.
Þar sem svo margir fyrirtæki í Úkraínu eru spillt einkasölu- eða fákeppnisfyrirtæki, telja endurskoðendurnir að ESB hefði átt að grípa beint inn í til að fjarlægja hindranir fyrir frjálsa og sanngjarna samkeppni. „Úkraína þarf markvissa og skilvirka stefnu til að takast á við valdamikla auðmenn og draga úr valdaráninu á ríkisvöldum.
ESB getur gegnt mun mikilvægara hlutverki en það hefur gert til þessa,“ segir Juhan Parts, fulltrúi Evrópska endurskoðunarstofnunarinnar sem ber ábyrgð á skýrslunni.
Þrátt fyrir þetta hafa verkefni til að auka getu hjálpað við mótun nýrra laga og stjórnarskrár Úkraínu. Endurskoðendurnir viðurkenna að þessi aðstoð styddi einnig stofnun nýs æðsta dómstóls. Þessir árangrar eru hins vegar stöðugt í hættu vegna margra tilrauna til að forðast lög og veikja umbætur.
Allt kerfið við rannsókn, ákæru og málsmeðferð spillingarmála á háu stigi er mjög brothætt. Þó að æðsti dómstóll um spillingarbrot sýni lofandi árangur, er virkni hans, sjálfstæði og sjálfbærni reglulega dregin í efa.
Úkraína er þátttakandi í Austur samstarfi ESB og fær stuðning úr Evrópska nágrannasjóðnum. Evrópusambandið hefur frá 2014 lagt til um 5,6 milljarða evra í makrófjárhagslegan stuðning og 2,2 milljarða evra fyrir aðstoðaráætlanir. Framkvæmdastjórnin tryggir einnig lán upp á 4,4 milljarða frá Evrópubankanum fyrir fjárfestingar. ESB er stærsti styrktaraðili Úkraínu.