Evrópusambandið innleiðir aukið innflutningsgjald fyrir málm- og álvörur sem ekki eru framleiddar samkvæmt umhverfis- og loftslagsviðmiðum Evrópu. Innleiðing kolefnisgjaldsins á að tryggja vernd fyrir evrópska stálframleiðslu gegn innflutningi frá löndum utan ESB.
Kostnaður við svokallað CBAM-gjald greiðist af innflytjendum, sem geta síðan lagt þessi gjöld á viðskiptavini sína. Þannig hækka verð fyrir viðtakendur innan ESB, þar á meðal landbúnaðar- og iðnaðarnotendur.
Frá 1. janúar er CBAM alfarið í gildi innan Evrópusambandsins. Kerfið beinist að vörum með mikla kolefni, eins og stáli, áli og áburði, og er hluti af víðtækara loftslagsstefnu ESB.
Loftslagsstefnan á að berjast gegn umhverfismengun, en hefur einnig vakið áhyggjur varðandi samkeppnishæfni, greiðan aðgang og stöðu atvinnugreina sem eru mjög háðar innflutningi.
Með CBAM vill ESB koma í veg fyrir að evrópskir framleiðendur séu í óhag vegna innflutnings frá löndum sem ekki leggja sambærileg kolefnishlunnindi á. Kerfið á að tryggja sanngjarnari samkeppnisaðstæður á milli innlendra framleiðsla og innflutnings.
Á sama tíma heyrist innan ESB krafa um undanþágur eða tímabundna frestun á kerfinu. Sum lönd og atvinnugreinar í ESB vara við því að CBAM geti valdið efnahagslegum skaða ef það er beitt óbreytt. Breytingar eða frestanir eru aðeins mögulegar eftir samþykki frá aðildarríkjum ESB og Evrópuþinginu, sem gerir ferlið hægvirkt.
Fyrir fyrirtæki í Úkraínu hefur CBAM þegar haft bein áhrif. Frá því kerfið tók gildi hafa málmframleiðendur tapað viðskiptavinum í ESB og framleiðsla hefur verið minnkuð. Aukakostnaður á tonn gerir útflutning erfiðari.
Stórt úkraínsk stálframleiðslufyrirtæki greindi frá því að næstum helmingur af árlegu framleiðslumagni þeirra sé undir áhrifum þar sem evrópskir viðskiptavinir leggi ekki lengur inn pantanir. Fyrirtækin krefjast þess að ukrainska ríkisstjórnin efli samráð við Evrópukommissionina um frestun.