Evrópska endurskoðunardeildin segir að eftirlitsviðmiðin fyrir greiðslur úr covid-batnasjóðnum (RRF) séu of almenn og óskýrt skilgreind. Því er ekki hægt að staðfesta nægilega hvort milljarðarnir sem greiddir hafa verið stuðli raunverulega að þeim markmiðum sem samið var um. Endurskoðendur kalla þetta verulega áhættu hvað varðar árangursríka notkun evrópskra fjármuna.
Evrópusambandið vill einnig nota ábyrgðarkerfi RRF fyrir aðrar fjárhagsáætlanir ESB eftir 2028. Samkvæmt gagnrýnendum, þar á meðal hollenska Evrópuþingmanninum Bert-Jan Ruissen, veikir þetta fjárhagslegt eftirlit. Brussel virðist vilja breiða út of lauslegt eftirlitskerfi.
Endurskoðunardeildin komst að því að mörg markmið RRF eru of óskýrt eða erfitt að mæla. Ríki ESB gáfu reglulega óáreiðanlegar upplýsingar um árangur samkvæmt endurskoðendum. Sum fyrirfram skilgreind verkþrep reyndust illa skilgreind og því gat ekki alltaf verið tengt greiðslum við ákveðnar afrakstur.
Við útgreiðslu endurbótarfjár er ekki tekið mið af raunverulegum kostnaði né regluverkum. Ríkin fá fjármagn miðað við verkþrep og markmið án beinnar tengingar við útgjöld verkefna. Refsiaðgerðir ef markmið nást ekki eru sjaldgæfar.
Þó svo að villuhlutfall í útgjöldum ESB hafi lækkað úr 5,6% í 3,6%, er það enn yfir 2% viðmiði. Endurskoðunardeildin leggur áherslu á að lækkunin sé jákvæð en Evrópusambandið uppfylli enn ekki sín eigin viðmið fyrir samþykki.
Evrópsku endurskoðendurnir vara jafnframt við að útistandandi lán ESB muni eftir 2027 fara yfir 900 milljarða evra. Vextir af endurreisnarpakkanum sem stofnaður var árið 2020 eru mun hærri en þær 14,9 milljarðar evra sem Evrópusambandið áætlar og gætu farið yfir 30 milljarða.
Samkvæmt endurskoðunardeildinni og nokkrum Evrópuþingmönnum ógna vaxandi skuldabyrði viðhaldsvilja framtíðar fjárhagsáætlana. Ruissen kallar vaxtarhraða lána stein sem niðri á sambandinu og kostnaðurinn færður til komandi kynslóða.
Samkvæmt þeim þarf Evrópusambandið að setja strangari reglur um fjárhagslega ábyrgð. Fjármagn skattgreiðenda í Evrópu þarf að sýna fram á sem stuðning við ákveðin markmið eins og samkeppnishæfni og loftslagsmál frekar en að hverfa í kerfi með óskýrum loforðum og lauslegum samningum.
Auk þess bendir endurskoðunardeildin á að aðeins fimm prósent af tiltæku fjármagni úr samræmingarsjóðunum hafi verið notað. Þessir sjóðir eru ætlaðir til styrkja innan ESB til að styðja eftirbátssvæði en margir meðlimar eiga erfitt með að dreifa þessum peningum. Gagnrýnendur sjái þarna möguleika til að skerða fjármagn og minnka áætlunina um helming.

