Evrópuþingið hefur staðið fast í djúpum skoðanamisræmi, bæði í hagfræði, hugmyndafræði og viðskiptum varðandi nýja evrópska landbúnaðarstefnu (GLB). Með 452 atkvæðum gegn 178 (og 57 sátu hjá) var það samþykkt sem „mest hagnýta“, „minnst skaðlega“ eða „vegna skorts á betra“.
Algert fjarvera lagalegs eða fjárhagslegs tengsla á milli loftslags- og umhverfismarkmiða og landbúnaðarmála er hjá mörgum stór steinþegi, en hjá öðrum stór kostur. „Hvernig geta þingið fyrst lýst yfir loftslagsvástandi, sett fram metnað fyrir líffjölbreytni og sjálfbæra matvælaframleiðslu og gert nú nákvæmlega hið gagnstæða?“ spurði Anja Hazekamp (PvdD) sig.
Ætlunin er að ný landbúnaðarstefna verði umhverfisvænni og að einstök Evrópusambandsríki fái að móta hana meira eftir sínum þörfum. Ein af stórum breytingum er innleiðing svo kallaðra „vistvænna áætlana“; greiðslur sem mynda 25% af beinum stuðningi, en þær eru einungis veittar til landbúnaðarhætti sem eru umhverfisvænir.
Í fyrsta sinn mun GLB einnig innihalda félagslegar „skilyrði“ þannig að aðeins hagnýt fyrirtæki fá styrki sem virða vinnuréttindi starfsfólks síns, frá og með 2023 að frjálsu vali en frá 2025 verði það skyldubundið. Umfram allt þarf hluti styrkjanna að fara til ungra bænda.
Stór munur verður að nýja landbúnaðarstefnan veitir svigrúm fyrir þjóðarsérstakar áætlanir sem færa Evrópusambandinu meira um að segja til einstakra ríkja. Flest lönd eru nú að ljúka við þjóðarprógrammin sín til að senda þau til Evrópusambandsins fyrir 31. desember.
Gagnrýni andstæðinga (aðallega í Samstarfi vinstri bandalags GUE/NGL og græningjum) er sú að ESB lætur framkvæmd loftslagsvænna landbúnaðarmála af hendi og lætur landstjórnir sjá um það. Þá eru varla neinar refsiaðgerðir á blaði sem knýja fram að loftslagsmarkmið náist. Stuðningsmenn telja hins vegar að „minni miðstýring, meira þjóðarlegt“ sé rétt samfara bót.
Græningjaflokksmaðurinn Bas Eickhout gagnrýndi hvernig þetta GLB var unnið. „Framkvæmdastjórnin lét það vera undir þingi og ríkjum ESB komið hvernig tillagan yrði grænnari. Ráðherrar vilja þó sem mest frelsi fyrir sitt eigið land til að ráðstafa peningum og vilja því fá sem fæstar umhverfisreglur.
Í Evrópuþinginu eru landbúnaðarstyrkjum margir aðallega ætlaðir sem „bændafé“ í stað skattpeninga. Þess vegna komst ekki fram mikill endurnýjun“, sagði Eickhout. En ályktun um að hafna GLB-tilboðinu og byrja alveg upp á nýtt var hafnað með 504 gegn 153 atkvæðum.
Bert-Jan Ruissen (SGP), eini hollenski GLB-samningamaðurinn, telur að þetta samkomulag sé málamiðlun sem eigi skilið stuðning. Hann benti á að nokkrar óraunsæjar kröfur framkvæmdastjórnarinnar hefðu verið lækkaðar í raunhæfar stærðir. Hann kallaði 25% tilfærslu frá tekjustuðningi yfir í vistvænar áætlanir „í góðu jafnvægi“.
Ekki aðeins fylgjendur heldur líka óákveðnir og andstæðingar viðurkenna að nýja EB-reglugerðin er minna miðstýrt og að minna mun tekið verði ákvörðun um hana frá skrifstofum EB í Brussel. Flestir viðurkenna einnig að landbúnaðarstyrkir verði ekki lengur „tekjuábyrgðir“ heldur beinar greiðslur fyrir afhentar þjónustur og vörur.
Evrópuþingmaðurinn Jan Huitema (VVD), sem situr í bæði landbúnaðar- og umhverfisnefnd, sagði: „Ég er ánægður með að í fyrsta sinn í sögunni um Evrópska landbúnaðarmál eru hluti grænnunarinnar ekki stjórnaðir með almennum aðgerðum frá Brussel.
Markmiðið hefur orðið leiðarljós. Hluti fjárhagsins er nú beint tengdur raunverulegum árangri í græningu. Það er besta trygging fyrir árangursríka græningu,“ sagði hann.