Evrópusambandið segir að sjálfstæði dómara í Ungverjalandi sé kerfisbundið undir þrýstingi. Stjórnmálaleg áhrif á skipanir, refsiaðgerðir og vald dómsstóla hafa enn ekki verið afnumin. Þetta veldur áhyggjum af sanngjörnu réttarkerfi og hindrar frekari evrópskar greiðslur til Búdapest.
Heildarupphæð meira en 18 milljarðar evra er áfram fryst. Á síðasta ári losaði sambandið þó um 8 milljarða evra eftir að Ungverjaland hafði framkvæmt nokkrar lagabreytingar. Samkvæmt Brussel hafa lítils háttar framfarir náðst síðan, þrátt fyrir fyrri loforð ungversku ríkisstjórnarinnar.
Óánægja með Ungverjaland vex ekki aðeins hjá Evrópusambandinu heldur einnig meðal aðildarríkja ESB og í Evrópuþinginu. Í nokkrum höfuðborgum heyrast kröfur um harðari aðgerðir. Danmörk vill jafnvel stöðva atkvæðisrétt Ungverjalands í ráðinu.
Hollenski Evrópuþingmaðurinn Raquel García Hermida-van der Walle (D66) sem vann að skýrslunni fyrir hönd Evrópuþingsins, lýsir miklum áhyggjum: „Ef maður sér hvernig lönd eins og Ungverjaland snúa baki við réttarríkinu, þá get ég vel ímyndað mér að Evrópusambandið líti á sig sem ekki tekin alvarlega. Ráðleggingarnar um að styrkja dómsvald og óháða fjölmiðla fara beint gegnum pappírsfóðrið.“
Á þingum Evrópuþingsins var kallað eftir að lokum að koma á raunverulegum refsiaðgerðum gegn ungverska forsætisráðherranum Viktor Orbán. Á umræðum í Strasborg var borgarstjóri Búdapest, Gergely Karácsony, áberandi. Hann er ESB-vinveittur frambjóðandi sem mun keppa við ríkisstjórnarflokkinn Fidesz í næstu kosningum. Hann hlaut staðanleg fagnaðarlæti frá Evrópuþinginu.
Skýrslan inniheldur einnig gagnrýni á stöðuna í öðrum ESB-löndum. Í Rúmeníu eru áhyggjur af stjórnmálalegum þrýstingi á dómara og fjölmiðla ennþá til staðar. Á Möltu hafa ekki orðið nægilegar framfarir í að styrkja réttarríkið þrátt fyrir fyrri loforð. Slóvakíu er harðlega gagnrýnt vegna nýlegra lagabreytinga sem geti veiklað sjálfstæði dómara. Tékkland er aftur á móti aftarlega hvað varðar gagnsæi í skipunum í dómskerfinu.
Evrópusambandið bendir á að nokkur lönd brjóti ekki aðeins gegn ESB-reglum heldur jafnframt gegn eigin lögum. Þetta veikir traust innan sambandsins. Þó sum lönd nái litlum framförum eru þær samkvæmt Brussel oft ekki nógu miklar til að kalla fram kerfisbundnar umbætur.
Í Evrópusambandinu vex klofningur um hvernig skuli bregðast við löndum sem brjóta á réttarríkisviðmiðum. Sumir ríkisstjórnarleiðtogar leggja áherslu á diplómatíu og samtal á meðan aðrir vilja harðari refsiaðgerðir. Sambandið reynir að finna jafnvægi milli þessara nálgana, en stjórnmála- og stjórnsýsluþröskuldurinn um Ungverjaland er áfram lykilmálið.
Í kjölfar þessa íhugar Evrópusambandið nú að víkka aðgerðir sínar. Unnið er að því að útvíkka núverandi „peningar-fyrir-umbætur“ kerfi þannig að önnur ESB-lönd fái ekki lengur styrki fyrr en þau sýni fram á umbætur á sviði réttarríkis og lýðræðis.