Ræðan kemur á þeim tíma sem Evrópusambandið stendur frammi fyrir heimi þar sem gömul bandalög eru ekki sjálfsögð lengur. Bandaríkin setja sífellt skýrari eigin hagsmuni í forgang, á meðan þrýstingur Rússlands vex við austur landamæri. Von der Leyen leggur áherslu á að Evrópa þurfi að finna nýjan jafnvægi: nú eða aldrei.
ESB stendur á krossgötum þar sem það þarf að standa á eigin fótum eftir áratuga efnahagslegrar og hernaðarlegrar samstarfs við NATO og Bandaríkin, en nú er komið að vesturvíglínu þar sem Bandaríkin setja eigin hagsmuni í forgang og ráða för.
Á móti þessu stendur að lönd ESB eru vegna vaxandi hernaðarlegs árásar Rússlands í vestræna átt - við austurvíglínuna - ógnað af endurvakinni Járntjöldum. Jafnvel Pútín kallar eftir „Make Russia Great Again”.
Samkvæmt Von der Leyen er nú tíminn til að styrkja sambandið áður en ný heimspólitísk veruleiki neyðir ESB-löndin aftur í háðstöðu. Hún bendir á að ESB hafi á síðustu áratugum oft treyst á öryggisábyrgðir Bandaríkjanna. Sú sjálfsögðuleiki er horfinn og getur ekki lengur verið grunnur að evrópskri stefnu, segir þessi fyrrverandi varnarmálaráðherra Þýskalands.
Samtímis er stríð Rússlands gegn Úkraínu stöðug prófraun um evrópska einingu. Kreml gengur á alþjóðalög og sýnir að það er reiðubúið að grafa undan diplómatíunni. Í fyrrverandi ræðum Von der Leyen hefur hún lýst þessum ofbeldum sem handahófskenndum og hættulegum, boðskap sem hún mun endurtaka í dag.
Þess vegna er styrking Evrópska varnariðnaðarins í forgrunni. Von der Leyen undirstrikar að hundruðir milljarða fara til margra ára fjárlaga til að byggja upp eigin hernaðarlegan grunn. Hún segir að sambandið hafi ekki efni á að fresta: aðeins sameiginleg aðferð veitir nauðsynlega slagkraft, ætlar hún að segja þeim í Evrópuþinginu sem voga sér að hiksta eða standa á móti.
Því að vissulega eru efasemdir innan þingsins og meðal ESB-landanna. Sumir stjórnendur spyrja hvort „Brüssel” leggur ekki of mikla áherslu á hernaðarlausnir og of lítið á diplómatíu og samvinnu. Aðrir óttast að varnaráætlun geti valdið sundrungu milli landa með mismunandi hagsmuni, eins og áratugir Evrópusögu sýna.
Von der Leyen mun reyna að svara þessari gagnrýni með því að benda á breiðari merkingu sjálfstæði. Hún miðar ekki aðeins við varnarmál heldur einnig eigin (vind- og sólar) orkuöryggi, iðnaðar slagkraft og tæknilega óháðleika. Í hennar sýn þurfa öll þessi svið að renna saman til að gera sambandið viðkvæmt fyrir ytri þrýstingi og háð annarra.
Von der Leyen stendur með málflutningi sínum fyrir erfiðri áskorun við að tryggja stuðning í klofnu Evrópuþinginu. Ríkisfangakenndir og hægri öfgafullir ESB-stjórnmálamenn sjá hana sem andlit viðkvæmni sambandsins, en hún sjálf setur sig fram sem þann sem getur sett stefnu í aukna ákveðni og sjálfstæði. Hvort þessi metnaður fái víðtæka samstöðu mun koma í ljós í dag í Strasborg.
Það sem liggur nú fyrir er að Von der Leyen vill setja boðskap sinn skýrt fram: Evrópusambandið er á krossgötum. Ef aðildarríkin taka ekki sameiginlegar ákvarðanir núna, steinn yfir steini, mun Evrópa aftur falla í hlutverk þar sem aðrir ráða för. Hún telur að nú sé tíminn til að brjóta það upp.