Formaður framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, Ursula von der Leyen, virðist vinna að grunnfjármálabótum ESB, að því er kemur fram í (viljuglega) lekið skjölum frá Brussel um næsta fjármálatímabil (2028-2034). Þar er farið yfir áhrif uppbyggingarskýrslu fyrrverandi ítalska forsætisráðherrans Draghi („ESB þarf að verða samkeppnishæfara og efnahagslega sterkara“) og Stefnumótandi samtalsins um landbúnað („ESB-stuðningur færist frá hekturum yfir í bóndatekjur, sérstakt sjóðs fyrir sjálfbærni“).
Þessar tvær skýrslur leggja ofan á árlegar pólitískar og stjórnsýslulegar aðgerðir til að ákvarða ársfjárlög (2025) og tengda langtímaspá. Þá er það þannig að á fimm ára fresti getur nýrr samsettur framkvæmdastjórn litið fram yfir langtímabil.
Eitt af þeim valmöguleikum sem nú er rætt um (byggt á embættisbúnaði) er að sameina að hluta til meira en 500 Evrópusjóðum. Þar undir gætu stórir (svæðisbundnir) byggðasjóðir, sjóður sameiginlegrar landbúnaðarstefnu og sjóður dreifbýlisþróunar verið sameinaðir.
Promotion
Úttektin yrði þá að hluta til háð pólitískum góðum akstri einstakra aðildarríkja („umbótaferlum“). Brussel hyggst líka nýta þessa aðferð víðar á fleiri stefnumiðuðum sviðum eins og þegar hefur verið gert með þjóðlegu stefnumótandi áætlunum (nsp’s) í landbúnaði. Í ráðleggingum Strohschneider-nefndarinnar í samtalinu er einnig lögð til afnám ýmissa bindandi reglna frá Brussel.
ESB-stjórnendur virðast ekki vilja sinna slíkum „þvælingi“ lengur. Brussel lætur þá mörg smáatriði og þjóðlegt þras vera eftir fyrir aðildarríkin en vill nýta greiðslur til að tengja þau við forgangsröðun á sviði „samkeppnishæfni“, „nýsköpunar“, „viðnámsþols“ og „vörnargetu“.
Samkvæmt nú leku skjölunum skulu framtíðar landbúnaðarstuðningsgreiðslur tengjast því að auka lífrænan landbúnað hjá aðildarríkjunum; bak við þetta er líklega sú hugmynd að núverandi GLB-stuðningurinn verði að mestu útrýmt vegna væntanlegs aðildar Innrásar Úkraínu.
Í tilraunaprófi Von der Leyen verður mun minni landbúnaðarsjóður endurfluttur til 27 ESB-ríkjanna, og fá aðildarríkin meira val í eigin stjórnun á þessum fjármunum, þó undir því skilyrði að Brussel samþykki þann hátt.
Það er enn í raun hugsanlegt að ESB-aðildarríkin muni sundra fjárhagsáætlun Von der Leyen eins og venjulega niður á hundruð útgjaldaflokka. Einnig gæti Evrópuþingið enn sett ýmis skilyrði við samþykkt langtímasjóðsins (MFF).