Nýleg atvik eru sífellt meira talin ekki vera einangruð tilfelli. Pólski forsætisráðherrann Donald Tusk varar við að Rússland gæti framsett árásir á lönd sem styðja Úkraínu sem „slys“. Yfirlögfræðingur ESB í utanríkismálum, Kaja Kallas, segir nýleg atvik vera afdráttarlausar tilraunir til að veikja ákvörðunarhæfni Evrópu og skapa sundrung.
Innviðir
Ógnin takmarkast ekki við hefðbundna hernaðarárás. Evrópsk lönd taka einnig mið af netárásum, skemmdarverkum, röngum upplýsingum, áhrifum á kosningar og raski á mikilvægum innviðum. Árásir geta verið mismunandi eftir löndum og beinast t.d. gegn hernaðarinnviðum, almenningssamgöngum eða öðrum mikilvægum kerfum.
Þetta gerir það einnig flóknara að ákveða hvenær rússnesk aðgerð telst raunveruleg árás. Innan NATO gilda reglur um að árás á einn bandamann sé árás á alla. Spurningin er hvernig bandalagið eigi að bregðast við ögrunum og aðgerðum sem er erfitt að skilgreina sem hefðbundna hernaðarárás.
Promotion
Stríðsbók
Því eru evrópsk lönd hvött til að undirbúa sig betur. Bretland endurskoðar svokallaða „stríðsbók“ sína sem hefur ekki verið uppfærð í áratugi. Kallas leggur m.a. áherslu á betri vernd innviða, sterkari netvörn og aukna gagna- og upplýsingavinnu milli evrópskra landa.
Pólitískir og hernaðarlegir leiðtogar reyna einnig að gera íbúana meðvitaðri um áhættuna. Í Bretlandi hefur verið varað við því að samfélagið sé andlega ekki nægilega undirbúið fyrir alvarlega kreppu. Svíar og Finnar taka borgarana mun meiri þátt í undirbúningi sínum fyrir neyðarástand. Niðurstaða Holland var nýlega að ráðleggja ekki þrjár daga matvælageymslu heima, heldur átta daga birgðir.
Borgarar og fyrirtæki
Viðbrögð taka því þverfaglega á, ekki aðeins á herliðinu. Borgarar, varaliðsmenn, sjúkrahús, þjónustufyrirtæki og aðrar samfélagsstofnanir geta gegnt lykilhlutverki þegar alvarleg kreppa blossar upp. Í Finnlandi eru samfélagsleiðtogar auk þess þjálfaðir í að skilja hvernig samfélagið þarf að virka í slíku ástandi.
Meiri herskylda og samfélagsþátttaka er að sama skapi kynnt sem leið til að koma í veg fyrir stríð. Grunnurinn er sú hugsun að samfélag sem er andlega og hernaðarlega betur undirbúið verði síður viðkvæmt. Kallas vill einnig að rússneskar árásir verði svaraðar með markvissum aðgerðum.
Úkraína
Auk þess hefur vernd lífsnauðsynlegra innviða fengið aukna athygli. Hún beinist ekki einvörðungu að sýnilegum hernaðarlegum markmiðum. Undirsjávarkaplar og tölvukerfi geta einnig orðið fyrir árásum. Þess vegna vinnur ESB að alþjóðlegu samstarfi um að vernda innviði á hafsbotni betur.
Samtímis heldur Evrópa áfram að styðja Úkraínu hernaðarlega. Evrópusambandið vinnur að greiðslum fyrir hernaðarinnkaup Úkraínu og hefur samþykkt framleiðsluáætlanir fyrir Patriot eldflaugar. Kallas segir að Evrópa muni ekki draga úr stuðningi við Úkraínu ef Rússland eykur þrýstinginn enn frekar.